پیام ویژه

آخرين مطالب

سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت يادداشت

سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت
  بزرگنمايي:

اخبار ویژه - سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت
١
٠
اطلاعات / « برائت و صحّت » عنوان یادداشت روزنامه اطلاعات به قلم سید مسعود رضوی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
در موضوع قضا و کیفر، مبنای دیگری که در فقه و حقوق بسیار مورد تأکید بوده و هست، قاعده برائت است و نیز اصل عام و شامل لاضرر که اساس قواعد عام و قوانین است و احکام فراوان و مصلحانه بسیاری بر اساس آن استخراج می‌شود. امروزه که فقه و قواعد آن در پاسخگویی به مسائل حقوقی پیچیده و فتاوی فقهی نوظهور به میدان آمده و مبنای قانون قرار گرفته، این قواعد می‌تواند راهگشا باشد.‏
‏ اصل برائت و قاعده درء، حکمت و اهمیت زیادی در فتاوای فقهی و امور قضایی داشته و جانب بخشنده و کریمانه شریعت را بر سخت‌گیری و غیظ و جزا رجحان داده است. یک جامعه دینی بر مبنای تجربه مدینه محمدی(ص) بر تلائم و تساهل اخلاقی بنا شده و مبانی حکیمانه و اندرزگرانه، مردم را در برابر تعصب و سخت‌گیری و حتی کوته‌نظری و قدرت‌نمایی محافظت می‌کند. در واقع اگر خطایی بخشوده شود یا نادیده گرفته شود بهتر است تا بی‌گناهانی به جرایم ناکرده یا به دعوی و شبهه، کیفر و تعزیر شوند یا جریمه و مصادره اموال در مورد آنان به جریان افتد. در این زمینه اخبار موثق و دلایل مؤکّد در منابع فقه و براهین و تجارب قانونی فراوان است؛ تمام تجربه‌های مفید و احتجاجات و آموزش‌های حقوق پیشرفته به ما می‌آموزد که درباب آنچه حریم خصوصی قلمداد می‌شود کمتر کنکاش و تجسس شود. بهتر است تا به شواهد مبهم و خبر واحد و دعویهایی که منشاء شرّ است و تالی فاسد هم کم ندارد، میدان داده نشود و حق‌الناس زایل و ضایع نگردد. ‏
اگر به این قواعد و اصول پایبند نباشیم، زندانها وافر و پرونده‌ها موفور و مردم و مراجعان مضطر از نتیجه بعید و دور از انتظار خواهند شد. اثر و آثار قواعدی مثل لاضرر، اصل صحت و برائت، تکیه بر بینه، و نیز قاعده درء آنقدر اثربخش و بزرگ است که می‌تواند گره‌ از کار فروبسته قضا بگشاید و این همه سخت‌گیری و کیفر را به بخشش و تربیت احاله نماید. ‏
تمام قضات و بازپرسان و بازجویان و حتی بخشی از ضابطان که در تشکیل پرونده و جهت گیری و ثبت اقاریر و ضبط گواهان و اسناد نقش دارند باید این نکته را نصب العین قرار دهند که این قواعد، از جمله، قاعده درء و اصل برائت در تمام موارد شبهه می‌تواند اعمال شود و سخت‌گیری و مقدس مآبی نباید زندگیها را دچار عسر و حرج، حبس و حد، یا تعزیر و تهدید نماید و تن مسلمان یا غیرمسلمان را بلرزاند.‏
‏ اگر حاکم شرع و قاضی در هنگام رسیدگی به پرونده متهمین، در اثبات جرم دچار شبهه شود و یا دریابد که متهم در هنگام ارتکاب جرم نسبت به وجود حکم شرعی و یا در تشخیص موضوع آن حکم، با شبهه مواجه بوده است دیگر نباید بر اساس انصاف و وجدان یا شرع و فقه، جرمی به متهم نسبت داد یا کیفر و تعزیر و حدی برایش جاری ساخت. ‏
درست است که شریعت اسلام در جای خود دارای مجازات و کیفر هم هست، اما اصل بر این است که اسلام دین رأفت و شریعت اخلاق و مرحمت است. مذهب ما شریعت سهله و سمحه است و به اندک شبهه‌ای جوان و پیر را به گوشه زندان نمی‌افکند، کسی را به شبهه و خطا تعزیر و تازیانه نمی‌کوبد، انسانها را اشرف موجودات و عیال الله می‌پندارد. حتی فقهای عظیم الشأن بسیاری بوده‌اند که احکام اعدام و سنگسار و بسیاری از شداید را در زمان غیبت امام
معصوم (ع) جاری نکرده یا بنا به احتیاط بلااجرا دانسته‌اند. ‏
تمام مقررات شرعی و فقهی و نیز عرفی و قانونی، کفه برائت متهم را سنگین‌تر دانسته و در روایت از رسول گرامی حضرت مصطفی (ص) است که فرمودند: «اگر حاکم درعفو متهم خطا نماید بهتر از آن است که در کیفرش دچار خطا شود». پیامبر برای رعایت انصاف و جاری‌ساختن عدل و حفاظت از ناموس و جان و حقوق و آزادی‌های مردم، اینچنین احتیاط می‌فرمود. ‏
همچنان که حضرت امیرالمؤمنین علی مرتضی (ع) چندین مورد خشم و خروشی بر صحابیان و اطرافیان گرفتند که چرا بر خطا و گناه مسلمانی چشم‌پوشی نکرده و پیشگام گواهی شده‌اند. روایت مشهوری از امام اول هست که از سوی پیامبر (ص) مأمور شد تا برای تفحص در مفسده‌ای به خانه‌ای روانه شود. اطاعت کرده و رفتند و بازگشتند. به پیامبر اکرم عرض کردند یا رسول‌الله من چیزی ندیدم. در محل مذکور چشمان خود را بستند تا هم اطاعت امر رسول را کرده و هم گواهی‌‌ای که موجب اتخاذ احکام شدید باشد ندهند، و امثال این احکام در قضاء امیرالمؤمنین هم هست و متعدّد بیان شده است.‏


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بریتانیا در کوچه بن‌بست

سربازانی که به خانه بر نمی‌گردند

حسین فریدون زندان نرفته به مرخصی رفت!

اتاق فشار دلار!

دروغ حداکثری علیه دولت

کیهان: اتاق فکرهای دولت به فکر مردم باشند نه جنگ روانی با ملت

دوئل جلیلی و قالیباف در مشهد

سرمقاله ایران/ تقلب در بی‌نهایت کوچک‌ها

سرمقاله دنیای اقتصاد/ چرا سرمایه‌گذاران از صنعت گریزانند؟

سرمقاله فرهیختگان/ جدایی دولت از رقیب

سرمقاله سیاست روز/ 10 نامه بی پاسخ به دولت!؟

سرمقاله مردم سالاری/ ایران، همسایه‌ای قابل اعتماد برای اعراب

سرمقاله آفرینش/ جدایی ری از تهران؛ دلایل کافی نیست!

سرمقاله حمایت/ ذوق‌زدگی صهیونیست‌ها از ناآرامی‌های لبنان

سرمقاله ابتکار/ جراحی از سر اجبار

سرمقاله خراسان/ پشت پرده اعتراضات لبنان

سرمقاله کیهان/ آقای روحانی! نیم متر پارچه سفید هم‌کافی است!

سرمقاله رسالت/ دو کلمه حرف حساب با رئیس‌جمهور!

سرمقاله اعتماد/ کسی که باعث پیدایش سینمای انقلابی در ایران شد

عدم اتکا به نفت قدرت اقتصادی می‌آورد؟

نشنال اینترست: ترامپ چگونه در «منطقه خاکستری» ایران گرفتار شده است؟

روزهای خوب استقلال و استراماچونی آغاز شده است؟

قوه قضائیه به نحوه مدیریت «آخوندی» و «زنگنه» ورود می‌کند؟

یار آمریکایی سرکرده منافقین هم در «اوکراین‌ گیت» گرفتار شد

کودکان زباله‌گرد و مسئله اولویت

سلطان و کابوی

پیاده روی اربعین؛ اینجا هیچ‌کس غریبه نیست

تحلیلگر مسائل خاورمیانه: ایران مخالف یورش ترکیه است

چرا لبنان ناآرام است؟

چند برداشت از مناظره هفته گذشته دموکرات‌ها

هیل: اردوغان نهایت استفاده را از ترامپ برد

تحلیلگر لبنانی: اساس تظاهرات اعتراض به اوضاع اقتصادی است

نه «سید» به استعفا طلبان

چه کسی می‌تواند به آمریکای ترامپ اعتماد کند؟

ادامه کابوس برگزیت

نصرالله؛ سیاستمدار معیار

نظم جدید در غرب آسیا با محوریت «امنیت دسته‌جمعی»

توریست های ایرانی چقدر دلار به ترکیه بردند؟

پول اینستاگرام برای سلبریتی‌ها، هزینه‌ها برای مردم

تحریم‌ها دلیل منفی‌ترین رشد اقتصادی

در لبنان چه خبر است؟

بورس پاییزی و ریزش قیمت‌ها

زنده‌ باد همه‌ پرسی!

تکه‌های گمشده پازل «آمدنیوز»

محرمانه‌بودن اطلاعات اموال و دارایی مسئولان لغو خواهد شد؟

لبنان غرق در بحران

رمزگشایی از پیش‌بینی بانک جهانی از اقتصاد ایران

بنزین؛ یارانه یا عدم‌النفع؟

پرورش مردان و زنان هزار چهره‎‌ی هزار رنگ

رایزنی برای بازگشت صلح به منطقه