پیام ویژه

آخرين مطالب

سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت يادداشت

سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت
  بزرگنمايي:

اخبار ویژه - سرمقاله اطلاعات/ برائت و صحّت
١
٠
اطلاعات / « برائت و صحّت » عنوان یادداشت روزنامه اطلاعات به قلم سید مسعود رضوی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
در موضوع قضا و کیفر، مبنای دیگری که در فقه و حقوق بسیار مورد تأکید بوده و هست، قاعده برائت است و نیز اصل عام و شامل لاضرر که اساس قواعد عام و قوانین است و احکام فراوان و مصلحانه بسیاری بر اساس آن استخراج می‌شود. امروزه که فقه و قواعد آن در پاسخگویی به مسائل حقوقی پیچیده و فتاوی فقهی نوظهور به میدان آمده و مبنای قانون قرار گرفته، این قواعد می‌تواند راهگشا باشد.‏
‏ اصل برائت و قاعده درء، حکمت و اهمیت زیادی در فتاوای فقهی و امور قضایی داشته و جانب بخشنده و کریمانه شریعت را بر سخت‌گیری و غیظ و جزا رجحان داده است. یک جامعه دینی بر مبنای تجربه مدینه محمدی(ص) بر تلائم و تساهل اخلاقی بنا شده و مبانی حکیمانه و اندرزگرانه، مردم را در برابر تعصب و سخت‌گیری و حتی کوته‌نظری و قدرت‌نمایی محافظت می‌کند. در واقع اگر خطایی بخشوده شود یا نادیده گرفته شود بهتر است تا بی‌گناهانی به جرایم ناکرده یا به دعوی و شبهه، کیفر و تعزیر شوند یا جریمه و مصادره اموال در مورد آنان به جریان افتد. در این زمینه اخبار موثق و دلایل مؤکّد در منابع فقه و براهین و تجارب قانونی فراوان است؛ تمام تجربه‌های مفید و احتجاجات و آموزش‌های حقوق پیشرفته به ما می‌آموزد که درباب آنچه حریم خصوصی قلمداد می‌شود کمتر کنکاش و تجسس شود. بهتر است تا به شواهد مبهم و خبر واحد و دعویهایی که منشاء شرّ است و تالی فاسد هم کم ندارد، میدان داده نشود و حق‌الناس زایل و ضایع نگردد. ‏
اگر به این قواعد و اصول پایبند نباشیم، زندانها وافر و پرونده‌ها موفور و مردم و مراجعان مضطر از نتیجه بعید و دور از انتظار خواهند شد. اثر و آثار قواعدی مثل لاضرر، اصل صحت و برائت، تکیه بر بینه، و نیز قاعده درء آنقدر اثربخش و بزرگ است که می‌تواند گره‌ از کار فروبسته قضا بگشاید و این همه سخت‌گیری و کیفر را به بخشش و تربیت احاله نماید. ‏
تمام قضات و بازپرسان و بازجویان و حتی بخشی از ضابطان که در تشکیل پرونده و جهت گیری و ثبت اقاریر و ضبط گواهان و اسناد نقش دارند باید این نکته را نصب العین قرار دهند که این قواعد، از جمله، قاعده درء و اصل برائت در تمام موارد شبهه می‌تواند اعمال شود و سخت‌گیری و مقدس مآبی نباید زندگیها را دچار عسر و حرج، حبس و حد، یا تعزیر و تهدید نماید و تن مسلمان یا غیرمسلمان را بلرزاند.‏
‏ اگر حاکم شرع و قاضی در هنگام رسیدگی به پرونده متهمین، در اثبات جرم دچار شبهه شود و یا دریابد که متهم در هنگام ارتکاب جرم نسبت به وجود حکم شرعی و یا در تشخیص موضوع آن حکم، با شبهه مواجه بوده است دیگر نباید بر اساس انصاف و وجدان یا شرع و فقه، جرمی به متهم نسبت داد یا کیفر و تعزیر و حدی برایش جاری ساخت. ‏
درست است که شریعت اسلام در جای خود دارای مجازات و کیفر هم هست، اما اصل بر این است که اسلام دین رأفت و شریعت اخلاق و مرحمت است. مذهب ما شریعت سهله و سمحه است و به اندک شبهه‌ای جوان و پیر را به گوشه زندان نمی‌افکند، کسی را به شبهه و خطا تعزیر و تازیانه نمی‌کوبد، انسانها را اشرف موجودات و عیال الله می‌پندارد. حتی فقهای عظیم الشأن بسیاری بوده‌اند که احکام اعدام و سنگسار و بسیاری از شداید را در زمان غیبت امام
معصوم (ع) جاری نکرده یا بنا به احتیاط بلااجرا دانسته‌اند. ‏
تمام مقررات شرعی و فقهی و نیز عرفی و قانونی، کفه برائت متهم را سنگین‌تر دانسته و در روایت از رسول گرامی حضرت مصطفی (ص) است که فرمودند: «اگر حاکم درعفو متهم خطا نماید بهتر از آن است که در کیفرش دچار خطا شود». پیامبر برای رعایت انصاف و جاری‌ساختن عدل و حفاظت از ناموس و جان و حقوق و آزادی‌های مردم، اینچنین احتیاط می‌فرمود. ‏
همچنان که حضرت امیرالمؤمنین علی مرتضی (ع) چندین مورد خشم و خروشی بر صحابیان و اطرافیان گرفتند که چرا بر خطا و گناه مسلمانی چشم‌پوشی نکرده و پیشگام گواهی شده‌اند. روایت مشهوری از امام اول هست که از سوی پیامبر (ص) مأمور شد تا برای تفحص در مفسده‌ای به خانه‌ای روانه شود. اطاعت کرده و رفتند و بازگشتند. به پیامبر اکرم عرض کردند یا رسول‌الله من چیزی ندیدم. در محل مذکور چشمان خود را بستند تا هم اطاعت امر رسول را کرده و هم گواهی‌‌ای که موجب اتخاذ احکام شدید باشد ندهند، و امثال این احکام در قضاء امیرالمؤمنین هم هست و متعدّد بیان شده است.‏


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

رمزگشایی از تهدید رییس‌جمهور علیه کشورهای اروپایی

پوتین و هنر کناره‌گیری با حفظ قدرت

المانیتور: معامله قرن، شانس نتانیاهو را در انتخابات بالا نمی‌برد

انتقال آرام قدرت در عمان

نویه زوریشر سایتونگ: هنوز تهران انتقام سردار سلیمانی را از واشنگتن نگرفته است

فارن پالیسی: پوتین در آستانه کناره گیری از قدرت است؟

انقلاب ژانویه در کاخ کرملین

مشکلات شخصی پمپئو با سردار سلیمانی و ظریف

سایه وحشت بر سر «عین‌ الاسد»

اروپا مرعوب «قلدری» آمریکا

چرا در سیستان و بلوچستان سیل آمد؟

سیلی آبدار به زیرساخت‌های ناچیز و ناپایدار

وقتی پوتین اصلاح‌طلب شد

دهه‌ای پرتنش در انتظار امریکا و اروپا

ایران؛ پرتگاهِ ترامپ

واقعیت‌ اصلاحات روسی

سیل بحران ساز

شرق: چرا جمینگ غیرممکن است

سرمایه اجتماعی پس از شهادت سردار سلیمانی چگونه‌ شکل‌ گرفت ؟

1920 انگلیس را اخراج کردیم، 2020 هم آمریکا را اخراج می‌کنیم

سریال فرصت‌سوزی در بورس تهران

اروپا تسلیم مافیای ترامپ

دلایل ترور عریان دولتی سردار

پایان سانسور رسانه‌های غربی درباره عین‌ الاسد

نظامیان آمریکایی: با حمله موشکی ایران صد درصد آماده مرگ بودیم

هاشمی‌ها در غیاب آیت‌الله هاشمی

فرار جمهوریخواهان از واقعیت

هر رهبر، یک مدیر

انکار سیاسی‌بودن نحوه رد صلاحیت، مورد تأیید افکار عمومی نیست

ویلاسازی با مجوز مرغداری

صراحت‌های دیرهنگام رئیس جمهور!

انتخابات را فقط با اصولگرایان برگزار کنید

در چنین شرایطی یاد آیت الله هاشمی زنده می‌شود

لیبرال‌ها، بلای جان قدرت ملی

رشد اقتصادی بدون تعامل؟

آیا سخنگوی شورای نگهبان پاسخی‌ دارد؟

آنچه روحانی بلد نیست

سرمقاله خراسان/ این قیامت مردمی، آغاز راه است

سرمقاله کیهان/ خطبه شکرانه

سرمقاله وطن امروز/ نقشه راه ایران برای دوران پس از پیروزی نظامی بر آمریکا

سرمقاله رسالت/ یک ملت قوی در شأن حاج‌قاسم

سرمقاله شرق/ اینها همه مردم ما هستند

سرمقاله اعتماد/ آگاه‌سازی ملت و افشاگری در مورد دشمن

سرمقاله ایران/ محور خطبه‌های دیروز

سرمقاله دنیای اقتصاد/ ماموریت تازه‌وارد اقتصاد ایران

سرمقاله فرهیختگان/ پدافند ‌فرهنگی‌مان را بازسازی‌کنیم

سرمقاله اطلاعات/ همبستگی اجتماعی مشارکت اجتماعی

العهد: حمله موشکی ایران خطوط قرمز آمریکا را در هم شکست

آیا برکناری وزیر خارجه بحرین به روابطش با تل‌آویو ارتباط دارد؟

ایران ثابت کرد که توان اخراج آمریکا از خاورمیانه را دارد