پیام ویژه

آخرين مطالب

سلایق فردی جایگزین اندیشه سیاسی يادداشت

سلایق فردی جایگزین اندیشه سیاسی
  بزرگنمايي:

اخبار ویژه - سلایق فردی جایگزین اندیشه سیاسی
٢
٠
ابتکار / متن پیش رو در ابتکار منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست
این روزها تیتر اکثر روزنامه‌ها به انتخابات و مشارکت سیاسی مردم در آن مربوط است. یعنی هرساله در آستانه انتخابات جریان‌ها و احزاب سیاسی دغدغه اصلی‌شان مشارکت بالای بدنه اجتماعی است. در حالی که به غیر از ایام انتخابات چنین رویکردی نسبت به مشارکت و همراهی مردم ندارند. درواقع انتخابات و مشارکت سیاسی مردم یکی از رویدادهای سیاسی مهم در جوامع مردم سالار است که علاوه بر نماد دموکراسی و آزادی مدنی؛ شاخص و معیاری گویا از میزان مشارکت و همبستگی سیاسی یک کشور به شمار می‌رود. اما در جوامع مردم سالار آنچه به انتخابات معنا می‌دهد و اهمیت آن را دوچندان می‌کند، وجود احزاب سیاسی و نقش و جایگاه آنها در پویایی این رویداد مدنی است. با این حال این روند در ایران اینگونه پیش نمی‌رود و مشارکت بالای مردم برای احزاب و جریان‌های سیاسی فقط محدود در یک زمان خاص شده است. این حضور و مشارکت تا قبل از انتخابات مهم‌ترین اصل و دغدغه‌های احزاب موجود در ایران است اما درست بعد از انتخابات، منتخبان مردم همه چیز را از یاد می‌برند. در این گزارش سعی شده است به چرایی این رفتار و عوامل زمینه‌ساز آن اشاره شود که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.
انتخابات مجلس یازدهم در اسفند ماه سال جاری به جرات مهم‌ترین یا یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی کشور است و جریان‌های سیاسی برای حضور بهتر و قدرتمندتر در این انتخابات درصدد برنامه‌ریزی هستند. از طرف دیگر در این شرایط که فشارها به حداکثر رسیده و اینکه مشارکت مردم در انتخابات در چه حدی باشد قطعاً از این شرایط سخت و دشواری که مردم در آن قرار دارند تاثیر خواهد پذیرفت. حضور مردم در انتخابات سال جاری می‌توانند مسیر را به سمت بهتری تغییر دهند. به‌نظر می‌رسد آنچه در مشارکت مردم تاثیرگذار است، فقط به تغییر شرایط اقتصادی و یا تغییر رویکرد و استراتژی و یا گفتمان‌سازی نیست بلکه باید شرایط به گونه‌ای در جامعه فراهم باشد که مشارکت مردم همیشه و در هر زمانی مهم باشد، نه فقط در ایام انتخابات مورد توجه قرار گیرد. قطعا مشارکت سیاسی مردم در بعد از انتخابات به شکل دیگری خواهد بود و همانگونه که نظریه‌پردازان و جامعه‌شناسان می‌گویند همراهی مردم در برنامه‌ها و استراتژی‌ها، دنباله همان مشارکت سیاسی است که این امر اعتماد مردم را می‌طلبد. کاهش اعتماد و امید جامعه مسئله‌ای نیست که بتوان به راحتی از کنار آن گذشت و باید برای حل این مشکلات چاره‌اندیشی کرد. لذا جریان‌ها و احزاب سیاسی باید این مهم را مد نظر قرار دهند تا باز هم از حمایت سرمایه اجتماعی خود بهره‌مند شوند.
بنابراین وقتی مردم احساس می‌کنند حضورشان فقط معطوف به یک رای بوده و دیگر به آنها در تصمیم‌گیری‌ها، تصمیم‌سازی‌ها، اجراها و نظارت ارجاعی نمی‌شود دلسرد می‌شوند. همچنین وقتی می‌بینند به نیازهای روزمره و حقوق شهروندی‌شان توجه نشده دلسرد می‌شوند. درواقع در نظام سیاسی و حزبی ما ساختارها باید به گونه‌ای تعریف شود که فعالیت مردم مستمر باشد و حضور آنها فقط در حد انتخابات نباشد.
نقش احزاب در جلب اعتماد عمومی
نظام‌های سیاسی بر پایه اعتماد عمومی و اراده مردم استوار می‌شوند و استمرار و اقتدار آنها وابسته به مشارکت و دخالت مردم است. این مشارکت در قالب‌های مختلفی شکل می‌گیرد؛ از جمله شرکت مردم در انتخابات و همه‌پرسی‌ها و حساسیت نسبت به نوع جریان امور در کشور. در جوامع مدرن این مشارکت در قالب احزاب سیاسی و نهادهای اجتماعی هدایت می‌شود. اما متاسفانه احزاب در ایران به مثابه ماشین‌های برگزاری انتخابات ایفای نقش می‌کنند به نحوی که معمولا چندی قبل از هر انتخابات نمایندگان خود را معرفی و از مردم تقاضای رای می‌کنند. درواقع رشد قارچ‌گونه احزاب در ایران نشات گرفته از تعریف نادرست از فعالیت حزبی است. مردم و حتی شخصیت‌های سیاسی تا به امروز متوجه این موضوع نبوده‌اند که حزب علاوه بر شرکت در انتخابات باید در سال‌های حدفاصل دو انتخابات نیز به تبیین نظریه‌ها، تعریف مفاهیم، نقد رویکرد موجود و ارائه راهکار علمی و عملی منسجم بپردازند.
بنابراین تعدد احزاب در ایران تنها به دلیل شرکت در انتخابات است و اگر چنین نبود، در تمام این سال‌ها باید شاهد ارائه یک مانیفست روشن از احزاب موجود ‌بودیم. چرا که تعدد احزاب لزوما به معنای توسعه سیاسی نیست بلکه کیفیت احزاب مهم است. در کشور ما کارکرد احزاب در انتخابات بیش از آنکه مبتنی بر حزب باشد، با شخصیت‌ها پیش می‌رود و حتی اگر مردم به یک فهرست مشترک رای بدهند، معمولا به درخواست یک شخصیت مورد پذیرش اعتنا کرده‌اند. با این تفاسیر روشن می‌شود که انتخابات در ایران شخصیت‌محور و نه حزب‌محور پیش می‌رود و این می‌تواند در بلندمدت سلایق فردی را جایگزین اندیشه سیاسی کند. از این ‌رو لازم است که به جای تعدد احزاب و کمیت قدری هم در کیفیت آنها تامل کنیم.
احزاب سیاسی با توجه به جایگاهی که در جوامع مدنی دارند، نقش مهم و تعیین کننده در انتخابات دارند، زیرا احزاب به نوعی برآمده از جوامع مدنی هستند و درواقع در بطن مدنیت مدرن معنا می‌یابند و از دیگر سو عاملی تقویت کننده و بستری برای مدنیت به شمار می‌آیند. در همین راستا احزاب و جریان‌های سیاسی در کشور ما نزدیک ایام برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و همچنین انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، فعالیت‌شان در کشور پررنگ‌تر می‌شود. به رغم پویایی احزاب در ایام انتخابات، اما برخی کارشناسان، ادعا می‌کنند که احزاب در ایران هنوز از جایگاه واقعی خود فاصله دارند.
این کارشناسان معتقدند: احزاب در ایران تلاش نمی‌کنند که به عنوان سازمان طبقاتی اقشار یا طبقات خاص عمل کنند. در حالی که در کشورهای پیشرفته، حزب؛ سازمان طبقاتی یک طبقه خاص اجتماعی- اقتصادی و بیانگر تمایلات سیاسی آن طبقه است. در ایران اما احزاب نه به عنوان یک سازمان طبقاتی که پوپولیسم محور هستند و می‌خواهند نماینده همه اقشار باشند و از جانب همه حرف بزنند. درواقع احزاب در ایران کارکردهای واقعی خود را ندارند.
با توجه به مواردی که اشاره شد، نشان می‌دهد که تحزب به معنای واقعی در کشور ما رخ نداده است. این امر یعنی نهادینه نشدن تحزب و تشکل‌های سیاسی در کشور که این امر آسیب‌هایی را به ویژه در بزنگاه‌های انتخاباتی به کشور وارد می‌کند؛ آسیب‌هایی چون اقبال دوره‌ای مردم به جریان‌های سیاسی اصلی که به جای اتکا بر برنامه و اهداف سیستمی، به افراد و چهره‌های سیاسی وابسته هستند.
بنابراین تا زمانی که توسعه سیاسی و تحزب به معنای واقعی در کشور رخ ندهد جریان‌ها و احزاب سیاسی نه تنها جدی گرفته نمی‌شوند بلکه در درازمدت مردم نسبت به آنها بی‌اعتماد می‌شوند. همچنین احزاب موجود در ایران برای به دست آوردن نتایج دلخواه در کوتاه‌مدت به فرد متکی می‌شوند که این خود در تصمیم‌سازی‌ها تاثیرگذار خواهد بود و قادر نخواهد بود گفتمان‌سازی داشته باشد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بریتانیا در کوچه بن‌بست

سربازانی که به خانه بر نمی‌گردند

حسین فریدون زندان نرفته به مرخصی رفت!

اتاق فشار دلار!

دروغ حداکثری علیه دولت

کیهان: اتاق فکرهای دولت به فکر مردم باشند نه جنگ روانی با ملت

دوئل جلیلی و قالیباف در مشهد

سرمقاله ایران/ تقلب در بی‌نهایت کوچک‌ها

سرمقاله دنیای اقتصاد/ چرا سرمایه‌گذاران از صنعت گریزانند؟

سرمقاله فرهیختگان/ جدایی دولت از رقیب

سرمقاله سیاست روز/ 10 نامه بی پاسخ به دولت!؟

سرمقاله مردم سالاری/ ایران، همسایه‌ای قابل اعتماد برای اعراب

سرمقاله آفرینش/ جدایی ری از تهران؛ دلایل کافی نیست!

سرمقاله حمایت/ ذوق‌زدگی صهیونیست‌ها از ناآرامی‌های لبنان

سرمقاله ابتکار/ جراحی از سر اجبار

سرمقاله خراسان/ پشت پرده اعتراضات لبنان

سرمقاله کیهان/ آقای روحانی! نیم متر پارچه سفید هم‌کافی است!

سرمقاله رسالت/ دو کلمه حرف حساب با رئیس‌جمهور!

سرمقاله اعتماد/ کسی که باعث پیدایش سینمای انقلابی در ایران شد

عدم اتکا به نفت قدرت اقتصادی می‌آورد؟

نشنال اینترست: ترامپ چگونه در «منطقه خاکستری» ایران گرفتار شده است؟

روزهای خوب استقلال و استراماچونی آغاز شده است؟

قوه قضائیه به نحوه مدیریت «آخوندی» و «زنگنه» ورود می‌کند؟

یار آمریکایی سرکرده منافقین هم در «اوکراین‌ گیت» گرفتار شد

کودکان زباله‌گرد و مسئله اولویت

سلطان و کابوی

پیاده روی اربعین؛ اینجا هیچ‌کس غریبه نیست

تحلیلگر مسائل خاورمیانه: ایران مخالف یورش ترکیه است

چرا لبنان ناآرام است؟

چند برداشت از مناظره هفته گذشته دموکرات‌ها

هیل: اردوغان نهایت استفاده را از ترامپ برد

تحلیلگر لبنانی: اساس تظاهرات اعتراض به اوضاع اقتصادی است

نه «سید» به استعفا طلبان

چه کسی می‌تواند به آمریکای ترامپ اعتماد کند؟

ادامه کابوس برگزیت

نصرالله؛ سیاستمدار معیار

نظم جدید در غرب آسیا با محوریت «امنیت دسته‌جمعی»

توریست های ایرانی چقدر دلار به ترکیه بردند؟

پول اینستاگرام برای سلبریتی‌ها، هزینه‌ها برای مردم

تحریم‌ها دلیل منفی‌ترین رشد اقتصادی

در لبنان چه خبر است؟

بورس پاییزی و ریزش قیمت‌ها

زنده‌ باد همه‌ پرسی!

تکه‌های گمشده پازل «آمدنیوز»

محرمانه‌بودن اطلاعات اموال و دارایی مسئولان لغو خواهد شد؟

لبنان غرق در بحران

رمزگشایی از پیش‌بینی بانک جهانی از اقتصاد ایران

بنزین؛ یارانه یا عدم‌النفع؟

پرورش مردان و زنان هزار چهره‎‌ی هزار رنگ

رایزنی برای بازگشت صلح به منطقه