پیام ویژه

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد شهرداری تهران

  بزرگنمايي:

پیام ویژه - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

انتخاب بایدن ممکن است در کوتاه مدت خوب باشد اما دلار را نابود می‌کند

واکنش روسیه به اتهامات اخیر آمریکا درباره حملات سایبری

پسر ریگان: یک مشت کلاش و کلاهبردار در کاخ سفید داریم

حمله پامپئو به توئیتر

به صدا در آمدن آژیرهای خطر در شهرک‌های صهیونیستی

رئیس جمهور برزیل از انتخاب مجدد ترامپ حمایت کرد

حمله جنگنده‌های رژیم صهیونیستی به جنوب غزه

پامپئو جمعه میزبان وزیران خارجه جمهوری آذربایجان و ارمنستان

واکنش فائوچی به اظهارات توهین‌آمیز ترامپ

فیروزی پوربادی: مسئولان با رعایت پروتکل‌ها الگوی مشوقی برای مردم باشند

ادعای داروی درمان کرونایی که در همدان تولید شد ولی مستندات آن ارائه نشد

جلسه نمایندگان شهر مشهد با معاون اول رییس جمهور/ جهانگیری: باید با کمک دولت و مجلس مشکلات شهر مشهد مرتفع شود

موافقت با ارجاع پرونده آل‌کثیر به کمیته استیناف

انتقاد تند وزیر ورزش ایتالیا از رونالدو

وزیر بهداشت: مشکل کمبود انسولین نداریم

حاشیه‌ای بر لطیفه‌های بی‌جا

پیشتازی 9 درصدی بایدن از ترامپ دو هفته به انتخابات

ظریف: ایران قصد مسابقه تسلیحاتی ندارد

درخواست اعاده دادرسی شاپور احسانی‌راد رد شد

حمایت رهبری از «ابتکارات ناجا در برخورد با منکرات»

«استیضاح رئیس جمهور نصاب لازم را نداشت»

دیدار جهانگیری و نمایندگان مشهد

دستور دادستان کل درباره پرونده «شهید امر به معروف»

قبول واقعیت

پاسخی به بیانیه‌ی موسوی خویینی‌ها درباره 1400

دشمنان ترامپ!

آیا کرونا در احادیث پیش‌بینی شده بود؟!

ظریف: ثبات خریدنی نیست

شکایت نویسنده کتاب احمدی‌نژاد از مدیر و خبرنگار انصاف نیوز

تاکید سازمان جهانی بهداشت بر قرنطینه صحیحِ کرونایی ها

توضیحات وزیر بهداشت درباره انسولین

پاکسازی منطقه شهریار از زباله

ستاد سلامت اتاق تهران: واردات 1.5 برابری انسولین صحت ندارد

متلاشی شدن 2 باند سرقت از حساب‌های بانکی

تشدید برخورد پلیس راهور پایتخت با پوشش و پلاک مخدوش وانت بارها

پرونده چالشی قتل زن جوان توسط همسر

بازداشت سارق 8 میلیاردی در تهران

دستور دادستان کل کشور برای "رسیدگی سریع و قاطع به پرونده شهید امر به معروف"

ویدیویی از مصدومان حادثه امروز سرقت از طلافروشی در تبریز

پشت پرده چالش مومو از زبان پلیس فتا

شرط لازم برای استخدام در آموزش و پرورش

اظهارات وزیر آموزش و پرورش درباره وضعیت معلمان غیر رسمی بعد از سال 92

کاهش 6 تا 9 درجه‌ای دمای هوا در شمال شرق کشور

انسولین هست یا نیست؟

حادثه برای اتوبوس مشهد-بندرعباس

قیمت‌ها در بازار خودرو ریزشی شد؛ کاهش 10 تا 40 میلیون تومانی

توقف افزایش قیمت بلیط هواپیما تا هفته آینده

سقوط آزاد طلا و دلار در بازار/ سیاست دولت جواب داد؟

افتتاح 12 هزار واحد مسکن ملی در اول آبان 99

ماجرای برگشت خوردن گوجه فرنگی صادراتی از عراق