پیام ویژه

آخرين مطالب

بالا گرفتن مناقشات بر سر اهدای عضو محکومان به اعدام بخشش لازم نیست، اهدایش کنید گزارش

بالا گرفتن مناقشات بر سر اهدای عضو محکومان به اعدام بخشش لازم نیست، اهدایش کنید
  بزرگنمايي:

پیام ویژه-به تازگی قوه قضاییه آیین‌نامه‌‌ای را تدوین و ابلاغ کرده که گرچه بسیاری از فعالان حقوقی در ایران آن را گام مثبتی در جهت رقم خوردن تحولات عظیم در نحوه اجرای مجازات اعدام بر‏می‌شمارند اما یکی از مواد آن که به موضوع اهدای عضو اشاره دارد، جنجال‏ آفرین شده و با مخالفت‌های بسیاری از سوی حقوقدانان و حتی جامعه پزشکی مواجه شده است.

گرچه در این آیین‌نامه رضایت محکوم به اعدام شرط اولیه برای اهدای عضو در نظر گرفته شده اما با این تفاسیر مخالفان معتقدند که این ماده می‌تواند تبعات مفسده‏انگیزی مانند «واداشتن محکوم به مرگ برای رضایت به اهدای عضو» و «زمینه‌سازی برای به‏وجود‏آمدن بورس اعضای بدن در حواشی غیرقابل شفاف زندان‌ها و دادگاه‌ها» داشته باشد.
27 خرداد 98 آیین‌نامه اجرای احکام حدود، سلب حیات، قطع عضو و قصاص نفس از طرف رئیس قوه قضائیه ابلاغ شد، آیین‌نامه‌ای که مقررات جدید و بدیعی در خصوص نحوه اجرای حکم اعدام و قصاص داشت. همزمان با اینکه عده‌ای از حقوقدانان این آیین‌نامه را گامی مثبت برای تحول در زمینه مجازات مجرمان دانستند، عده‌ای نیز نسبت به ماده 43 این آیین‌نامه واکنش منفی نشان‌ دادند؛ ماده‌ای که در آن به پیوند عضو شخص محکوم به اعدام اشاره دارد.
گرچه عنوان شدن «پذیرفتن توبه محکوم و عفو او» در ماده 28، «اعدام با روش‌هایی به جز طناب دار که دارای کمترین آزار برای محکوم باشد» در ماده 40 و «ممنوعیت حضور افراد کمتر از 18 سال تمام شمسی در محل اجرای حکم» در تبصره 2 ماده 43 این آیین‏نامه جزو موارد مثبت و امیدوارکننده‌‌ نسبت به برچیده‏شدن طناب‌های دار در محل‌های اجرای اعدام و حتی جلوگیری از اشاعه خشونت در جامعه در این آیین‌نامه بود، اما طرح اهدای عضو محکومان که پیش‏تر در قوانین مجازارت مجرامان در چین مشاهده شده بود، نکات مثبت این آیین‌نامه را کنار زد و توجه‌ها را به این ماده از آیین‌نامه جلب کرد. ماده‌ای که با موج مخالفت‌ها از سوی حقوقدانان و پزشکان روبه‌رو شد. گرچه موافقان، این ماده از آیین‌نامه اجرای احکام قصاص را ناشی از تدبیر و دوراندیشی قویه قضاییه دانستند و این تحول در آیین‌نامه را متناسب با نیازها، مقتضیات و ضروریات جامعه عنوان کردند اما مخالفان مسئولان قضایی کشور را نسبت به تبعات مفسده‏انگیزی که ممکن است به واسطه آن برای محکومان به اعدام پیش ‌آید انذار دادند.
مخالفت انجمن علمی گروه پزشکی ایران با اهدای عضو محکومین به اعدام
دکتر فاضل، رئیس مجمع انجمن‌های علمی گروه پزشکی ایران از اولین کسانی بود که با این ماده از آیین‌نامه اجرای احکام قصاص مخالفت کرد و خواهان حذف این ماده شد. او که به عنوان یکی از پایه‌گذاران پیوند اعضاء در ایران پس از انقلاب شناخته می‌شود، در نامه‌ای خطاب به حجت‏الاسلام ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه نوشت: «ماده 47 آیین‏نامه اجرای احکام کیفری مبنی بر استفاده از اعضای بدن محکومین به اعدام به هر شکل و با هر پیش‌زمینه‌ای موجب نگرانی و تشویش خاطر گسترده جامعه پزشکی و به‏ویژه جراحان و پزشکان شریفی شده است که عمری را برای اعتلای پزشکی مملکت و رفع نیازهای مردم مصروف داشته‌اند.» او در این نامه ضمن اعتراض شدید به این ماده اعلام کرد: «شخصا هرگز حاضر به استفاده از این شیوه مذموم نخواهم بود و مطمئنم بسیاری از همکاران شریف و بلند‏آوازه‌ام نیز در چنین احساسی شریک هستند.» او استفاده از اعضای بدن محکومین به اعدام را بسیار ناخوشایند، مذموم و به شدت نقدپذیر دانست و افزود: «این اتفاق کمک چندانی به نیازمندان نخواهد کرد بلکه آبروی احترام‏برانگیز پدیده پیوند اعضاء را که با صرف عمر، مجاهدت و فداکاری گروه بزرگی از پزشکان این مملکت کسب شده است به شدت تهدید و زیر سوال خواهد برد.»
مخالفان و موافقان درباره اهدای عضو محکومان چه می‌گویند؟
قطعا یکی از مبناهای اصلی پذیرش این ماده از آیین‏نامه احکام مبنای فقیهی آن است، مبنایی که تا به امروز در این باره از سوی علما و از طریق استفتائات مورد بررسی قرار نگرفته است و تا پیش از این تمامی استفتائات مربوط به پیوند اعضای افراد مرگ مغزی شده است اما برخی از موافقان با این ماده به احکام فقهی و استفتائات علما درباره پیوند اعضای فرد کافر به فرد مسلمان استناد می‌کنند و معتقدند که از نظر شرعی، فقهی و عقلی نیز هیچ منعی برای اهدای عضو فرد معدوم به بیماران وجود ندارد. در فقه اسلامی از اغلب فقها سوال شده آیا می‌توان بدن انسان کافر را به فرد مسلمان اهدا کرد که فقها اعلام کرده‌اند این کار منع فقهی ندارد و عضو بعد از پیوند حکم عضو شخص گیرنده را دارد.
با این حال اما به نظر می‌رسد اهدای عضو پیش از اجرای حکم اعدام، تبعات مفسده‏انگیزی مانند «واداشتن محکوم به مرگ برای رضایت به اهدای عضو» و «زمینه‌سازی برای به‏وجود‏آمدن بورس اعضای بدن در حواشی غیرقابل شفاف زندان‌ها و دادگاه‌ها» داشته باشد. از آنجایی که اکثر خانواده محکومان، دارای توان مالی ضعیفی هستند، این ماده، شرایطی را فراهم می‌کند که آنها از محکوم به مرگ انتظار داشته باشند در مقابل دریافت وجه، برخی از اعضای بدن خود را پیش از آنکه زیر خاک رود، اهدا کنند. این نوع نگاه باعث از بین رفتن کرامت انسانی محکومان به مرگ، فارغ از جرمی که مرتکب شده‌اند، می‌شود.
علی جعفریان، رئیس بخش پیوند کبد بیمارستان امام‏خمینی‏(ره) از جمله مخالفان این ماده از آیین‌نامه اجرای احکام محکومان به اعدام گفته است: «وقتی موضوع اهدا مطرح است، فرد حتی برای بعد از مرگش موافقت می‌کند که اعضایش را اهدا کند، کارت اهدای عضو دریافت می‌کند و خودش مایل به اهدای عضو است، اما فرد اعدامی اصلا چنین شرایطی ندارد و معنای تمایل برای او معلوم نیست و در واقع وقتی این موضوع مطرح می‌شود، فشار زیادی بر روی فرد وجود دارد.» جعفریان تاکید کرده است: «از طرفی اگر قرار باشد، حکم اعدام به صورت اهدای عضو اتفاق بیفتد، گروه پزشکی زیر بار چنین کاری نمی‌رود. چنین اقدامی اشتباه است و فضای اهدای عضو را در کشور کاملا به شائبه‌های اجباری بودن، آلوده می‌کند. بنابراین این اقدام نه از نظر تعداد مشکلی را حل می‌کند و نه از نظر اعتبار کشور مناسب است و تاکید می‌کنم که گروه‌های پیوند هم اصلا این اقدام را انجام نمی‌دهند. تدوین چنین آیین‏نامه‌ای، اقدام شتاب‏زده‌ای بوده که بدون مشورت با افراد شاخص این حوزه، مطرح شده و اصلا عملیاتی نیست.»
در چه شرایطی اعضای محکومان داوطلب به اهدای عضو پذیرفته می‌شود؟
این مخالفت‌ها اما در حالی است که غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضاییه، در تاریخ یکم تیرماه، در رابطه با اهدای عضو از ناحیه محکومان به بیان توضیحاتی پرداخته و گفته است: «تاکنون از ناحیه قوه قضاییه هیچ ابلاغیه، آیین‏نامه و دستورالعملی در‏مورد اهدای عضو توسط محکومان به قصاص، اعدام و سایر محکومیت‌های کیفری تصویب و ابلاغ نشده است.» او افزود: «قطعا موضوع اهدای عضو به‏صورت داوطلبانه از ناحیه محکومان، نیازمند بررسی‌های فقهی، حقوقی، بهداشتی و پزشکی، اجتماعی و اجرایی است و اگر قرار باشد در این زمینه نفیاً یا اثباتاً تصمیم گرفته شود، همه ابعاد آن بررسی خواهد شد.» اسماعیلی تاکید کرد: «بر همین اساس، در آیین‏نامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات، قطع عضو، قصاص نفس و عضو و‏‏… که اخیراً تصویب و ابلاغ شده است، این نکته مورد اشاره قرار گرفته که اگر فردی از محکومان شخصاً، داوطلب اهدای عضو، قبل و بعد از اجرای مجازات باشد، کمیسیونی مرکب از معاونت حقوقی قوه قضاییه، وزیر دادگستری و رئیس سازمان پزشکی قانونی، با بررسی جهات مختلف دستورالعملی را تهیه و ارائه کنند.»



نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

جزئیات دستور رهبر انقلاب برای تامین مالی چابهار

گام های خوب و بد ایران از منظر ترامپ

صالحی در بوشهر: 15 نوع سانتریفیوژ نسل جدید در نطنز مشغول به‌کار است

هشدار درباره طرح آمریکا برای برهم زدن امنیت بغداد

حضور خانم‌ها در تسخیر لانه «حضور واقعی» بود

هالووین خونین؛ از کالیفرنیا تا لندن

دلیل نگرانی مردم از پرواز با آنتونوف 74

نقطه تاریک و مبهم در پرونده شبنم نعمت زاده

پول مالیات بر دخانیات کجا خرج می‌ شود ؟

10 علت بیکاری دانشگاه‌رفته‌ها چیست؟

روایتی برابوبکر البغدادی از آغاز تا سقوط

انفعال وزارت کشور؛ آبستراکسیون اصلاح‌طلبان

پشت پرده قاچاق داروی ایرانی

وقتی «پلوسی» به ترامپ سیلی می‌زند

اعتراضات لبنان به کدام سو می رود؟

در کلیساهای خانگی در ایران، چه می‌گذرد؟! +فیلم

٤ خطای راهبردی ترامپ و پایان «ابرقهرمانی» آمریکا در منطقه!

اختیارات رئیس‌جمهور، مناقشه تاریخی

پیشروی ارتش سوریه اردوگاه غرب را به وحشت انداخت

مردم در انتظار معرفی عوامل داخلی آمدنیوز

چرا والیبال ایران به ژاپن باخت؟

راهکار اقتصادهای بزرگ دنیا برای مقابله با گرانفروشی

زبان انگلیسی برای پولدار‌ها با طرح خانه ملت

رکورد وحشتناک عربی طی دو سال آینده

بهانه اروپا برای فرار از تأمین خواسته‌های ایران

راهکار دولت برای جلوگیری از ورود پول کثیف به انتخابات

هاشمی مخالف تأسیس سازمان مجاهدین انقلاب بود

راز بازگشت شیخ نور

تحلیل کیهان از ماجرای عراق

سرمقاله ایران/ رهاورد سفر نیویورک: صلح منطقه‌ای در دسترس قرار گرفت

3دهه مواجهه ایران با طالبان

انتشار جزئیات تخلفات یک مدیر شستا

ماجرای پسر بایدن و اوکراین چیست؟

آیا ترامپ برکنار می شود؟

خدمات جنسی بدهید تا از زندان آزاد شوید +عکس

ترامپ امروز در مورد ایران صحبت می‌کند/گزارشی از وضعیت کنونی

پشت پرده حمله به زنگنه

صندلی‌های پر حاشیه! / چگونه وارد دانشگاه شده‌اید؟!

ریخت و پاش در همایش های خلیج فارس

نوه‌ لاکچری‌بازِ عسگراولادی سوژه شد

هفت نکته درباره کتاب جدید ادوارد اسنودن

بلومبرگ خبر داد: ابتکار و رایزنی بی سر و صدای مشاور مکرون برای نجات برجام

چرا چین به دنبال احیای جاده ابریشم است ؟

خشم منافقین از اخراج «جان بولتون» با چاشنی تحریف!

گزارش سازمان ملل از آزمایش های اتمی کره شمالی

گام سوم کاهش تعهدات برجامی ایران؛ واکنش فرانسه و اسرائیل

چرا ناطق نوری به مجمع تشخیص مصلحت نمی‌رود؟

گزارش آرمان ملی از تخریب سنگ یاد بود هاشمی رفسنجانی

سرمایه‌گذاری 400 میلیارد دلاری چینی‌ها در ایران

آیا حمله حزب‌الله همان وعده سید حسن نصرالله بود؟