پیام ویژه

آخرين مطالب

چگونه آمریکا به آغوش اسرائیل پرتاب شد؟ يادداشت

چگونه آمریکا به آغوش اسرائیل پرتاب شد؟
  بزرگنمايي:

پیام ویژه - اقتصاد نیوز /متن پیش رو در اقتصادنیوز منتشر شده و انتشار آن به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست
این تاریخ‌چه از این بابت آموزنده است که می تواند به درک این‌که چرا دولت بایدن علیرغم افزایش دغدغه‌های حقوق بشری در جدیدترین دور از خشونت‌ها، موضع حمایت از اسرائیل گرفته است کمک کند.
آتش‌بس میان اسرائیل و نیروهای فلسطینی در شرایطی برقرار شد که جو بایدن علی‌رغم تصور اولیه دیرتر از حد انتظار به این مسئله واکنش نشان داد و علی‌رغم میانجی‌گیری بر خاتمه کار آتش‌بارها، بر تعهد آمریکا بر دفاع از اسرائیل تاکید فراوان داشت. به همین بهانه گابریل گیلکمن با انتشار یادداشتی در پایگاه تحلیلی نشنال‌اینترست با عنوان «خداحافظی با بی‌طرفی: چگونه جمال عبدالناصر آمریکا را به آغوش اسرائیل پرتاب کرد» به بررسی این موضوع پرداخته که چگونه سیاست آمریکا در قبال مسئله اسرائیل در دهه‌های پیش از این دچار تحول شده است.
در خیل روسای سابق
جو بایدن با صدور بیانیه‌ای در آخر هفته گذشته حمایت بی‌دریغ آمریکا از اسرائیل را اعلام کرد. او با این کار به خیل عظیم رئیس‌جمهورانی پیوست که در گذشته بیانیه‌های مشابهی را صادر کرده‌اند. با این حال، باید به خاطر داشت تا پیش از جنگ سوم اعراب و اسرائیل در سال 1967، نقش اسرائیل در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا کم‌تر از آن چیزی بود که بعدها وجود داشت. در واقع، اسرائیل امری حاشیه‌ای در سیاست ایجاد بی‌طرفی آمریکا در خاورمیانه بود.
دکترین آیزنهاور؛ سیاست بی‌طرفی
روابط ایالات متحده با اسرائیل از همان ابتدا پیچیده بود. در نوامبر 1947، در حالی که مجمع عمومی سازمان ملل متحد طرحی برای تقسیم فلسطین به کشورهای جداگانه یهودی و عربی را در دستور کار داشت، هری ترومن به خلاف نظر وزارت امور خارجه آمریکا و انگلیس تلاش کرد از وسعت سرزمینی خاک کشور یهود بکاهد. در سال 1956، پس از تبانی اسرائیل با انگلیس و فرانسه برای حمله به مصر، آیزنهاور با انتقاد از دو قدرت قدیمی اروپا و اسرائیل، آن‌ها را مجبور به پس دادن سرزمینی‌هایی متصرف شده کرد.
اقدامات آیزنهاور با تلاش دولت او در جهت ایجاد ارتباط با ، جمال عبدالناصر، رهبر پرجمعیت‌ترین کشور منطقه ادامه پیدا کرد. مقامات، از جمله مأموران اطلاعاتی، زیر نظر آیزنهاور حتی از هنگام الغای سلطنت مورد حمایت انگلیس در مصر، با ناصر همکاری داشتند. دیری نپایید که رابطه نزدیک میان ایالات متحده و مصر در روزهای آغازین دولت ناصر پس از آنکه ناصر پرده از گرایشات ضدامپریالیستی خود برداشت، رو به سرد گذاشت.
سیاست عدم تعهد
ناصر به نوبه خود ایالات متحده را به چشم جایگزین بالقوه استعمار انگلیس در منطقه می‌دید، بالاخص که بر اساس دکترین آیزنهاور، ایالات متحده مجاز بود در برابر تجاوزات مسلحانه آشکار از ناحیه هر کشوری که تحت کنترل کمونیسم بین‌المللی است، به خاورمیانه نیرو و کمک‌های نظامی ارسال کند. در پایان دولت آیزنهاور، روابط ایالات متحده با مصر در پایین‌ترین سطح قرار داشت؛ چرا که از یک سو ناصر از کودتای نظامی در عراق در سال 1958 که رژیم سلطنتی را سرنگون کرد، حمایت کرد و آیزنهاور هم تصمیم گرفت برای مداخله در جنگ داخلی لبنان نیروهای آمریکایی اعزام کند.
بی‌اعتمادی متقابل میان ایالات متحده و مصر با پیچیدگی‌های ناشی از مناسبات جنگ سرد جهانی تشدید یافت. در این بین نیات اتحاد جماهیر شوروی در بسط نفوذش در خاورمیانه، مصر را مبدل به یک محور مهم کرد. در واقع، هم اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی شوروی و هم ایالات متحده، مصر را به مثابه دروازه گسترش دسترسی‌شان به منطقه می‌پنداشتند. چنین مفروضی تا حدی بر اساس محبوبیت فراگیر ناصر در جوامع عرب و ادعاهای او مبنی بر نمایندگی «یک ملت عرب» بسیار بزرگ‌تر شکل گرفته بود. آن‌چه این دو ابرقدرت قادر به درکش نبودند این بود که ناصر یک ملی‌گرای غیرمتعهد مصری است که هرگز به طور کامل به هیچ یک از دو طرف متعهد نمی‌ماند.
شکست سیاست بسته‌های کمکی
هنگامی که جان اف کندی در سال 1961 بر سر کار آمد، تلاش کرد تا رهبران ناسیونالیست مانند ناصر را توانمند کند. او در این اندیشه بود که بهتر است این رهبران تا آن‌جا که ممکن است از دسترس مسکو دور باشند، حتی اگر این بدان معنی باشد که آن‌ها هرگز به ایالات متحده نزدیک‌تر نشوند. در مورد خاورمیانه، این به عهده یک عضو خوشبین شورای امنیت ملی به نام رابرت کومر گذاشته شد تا انتظارات کندی را در مورد رهبران مستقلی هم‌چون ناصر برآورده کند. کومر به این باور رسیده بود که می‌توان از طریق کمک‌های اقتصادی این رهبران را ترغیب کرد تا به ایالات متحده نزدیک شوند. تحت رهنمودهای کومر ، ایالات متحده در سال 1962 یک بسته کمکی سه‌ساله بی‌سابقه‌ای به ناصر اعطا کرد. هدف این بود که ایالات متحده به عنوان یک دوست هم برای اسرائیل و هم کشورهای عربی تلقی شده و به چشم یک قدرت بی طرف در منطقه نگریسته شود.
در نهایت این استراتژی فروپاشید و منجر به جنگ اعراب و اسرائیل در سال 1967 شد. همانطور که کومر در حال پیگیری سیاست کندی بود، ثابت شد که سیاست‌های او در مورد ناصر اشتباه است. بین سالهای 1962 تا 1965، در دوره بسته کمک‌های اقتصادی، ناصر درگیر جنگ داخلی یمن شد و آن را مبدل به یک جنگ نیابتی میان مصر و عربستان سعودی کرد. ناصر همچنین درگیر منازعات کنگو و قبرس شد و این باعث گره خوردن برنامه‌های آمریکا در مورد بی‌طرفی در منطقه شد. وقتی اختلاف بر سر حقوق آب بین اسرائیل و کشورهای عربی به نمایش وحدت اعراب علیه دولت یهود تبدیل شد که رهبریش بر عهده ناصر بود، مشکلات بغرنج‌تر شد. با این کار، ناصر تعهدش به کندی مبنی بر شعله‌ور نکردن مخاصمه اعراب و اسرائیل را زیر پا گذاشت.
چرخش جانسونی
علی رغم این اختلافات با ناصر ، کومر هنوز معتقد بود که همکاری با او به نفع واشنگتن است. او نتوانست بفهمد که ناصر به همان اندازه که به کمک آمریکا احتیاج دارد، موضع ناسیونالیستی‌اش او را در مقابل سلطه آمریکا قرار می‌دهد. زمانی که لیندون جانسون بر سر کار آمد، مشکلی بر مشکلات کومر اضافه شد، چرا که جانسون روابط بین‌الملل را از منظر امپریالیسم قرن نوزدهمی می‌نگریست و بر قدرت سخت در برابر انعطاف‌پذیری استراتژیک تأکید می‌کرد. از نظر جانسون، قدرتی مانند ایالات متحده باید اعتبار خود را حفظ کند، تا توسط قدرت‌های کوچکی مانند مصر مورد چالش قرار نگیرد. در زمان تصدی وی، روابط با ناصر چنان تیره‌و‌تار شد که اموال دیپلمات‌های آمریکایی در قاهره مورد حمله گروهی قرار گرفت و به آتش کشیدند. در یک زمان، ناصر خطاب به سفیر ایالات متحده گفت که «از دریا بنوشید» [کنایه از: بروید به جهنم].
اوج تلاش های آمریکا برای کنترل ناصر، به روابط دیپلماتیک مخدوش در ماه‌های منتهی به جنگ اعراب و اسرائیل در سال 1967 بود. ناصر از گفتن این‌که ایالات متحده چه کاری باید انجام دهد، امتناع ورزید و جانسون درخواست‌های مکرر کمک ناصر را در پی انتقال کومر به مسئله جنگ ویتنام نادیده گرفت. هنگامی که کشورهای عربی و اسرائیل در ژوئن 1967 وارد جنگ شدند، جانسون درصدد ترمیم روابط خود با ناصر شد، اما دیگر خیلی دیر شده بود. پس از این جنگ بود که ایالات متحده استراتژی بی‌طرفی در خاورمیانه را کنار گذاشت و به اسرائیل نزدیک‌تر شد. بر خلاف ناصر و کشورهای عربی، به نظر می‌رسید سرائیل یک شریک ثابت و مایل به هژمونی آمریکا است.
ناپایداری هر گونه استراتژی؛ آغاز جنگ سرد جدید
این تاریخ‌چه مختصر می‌تواند از این بابت آموزنده باشد که به درک این‌که چرا دولت بایدن علیرغم افزایش دغدغه‌های حقوق بشری در جدیدترین دور از خشونت‌ها، موضع حمایت از اسرائیل گرفته است کمک می‌کند. به طور خلاصه ، از سال 1967 ، روسای جمهور آمریکا به روابط خوب با اسرائیل به عنوان یک تعهد نگاه می کنند. به همین دلیل حتی جورج‌دبلیو بوش، که جبهه‌گیری در خاورمیانه را راهبردی نمی‌دید، به نخست‌وزیر اسرائیل، ییتزاک شامیر گفت که «تعهدات ما در قبال اسرائیل تزلزل‌ناپذیر است». اما هیچ چیز برای همیشه دوام ندارد.
 طوفان جنگ سرد جدید بین چین و ایالات متحده به این معنی است که خاورمیانه هم‌چنان یک آوردگاه استراتژیک خواهد بود، به ویژه اگر چین بخواهد هژمونی دلار آمریکایی در صنعت نفت و گاز را به چالش بکشد. و این واقعیت که در طول هفته میان بایدن و عبدالفتاح سیسی، رئیس‌جمهور مصر برای برقراری آتش‌بس میان اسرائیل و حماس تماس برقرار شد، نشان دهنده تداوم ارتباط آمریکا با منطقه‌ای است که به طور مداوم تلاش می‌کند راه خود را از آن جدا کند.
برخلاف رقابت بین اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و ایالات متحده، اسرائیل اکنون با بسیاری از کشورهای عربی و مسلمان روابط کاری دارد، به ویژه که خود را در مقام محور هدایت ائتلافی منطقه‌ای علیه هژمونی ایران نمایش می‌دهد. مطمئناً، این مسئله اسرائیل را به یک واسطه قدرت قابل توجه تبدیل کرده است. با این حال، در شرایطی که اسرائیل سیاست‌های غیراخلاقی پیش گرفته که حقوق شهروندان غیر یهودی خود را پای‌مال می‌کند و در درگیری با فلسطینی‌ها پاسخ‌های نظامی نامتناسب و غیرمعمول میدهد، این احتمال وجود دارد که ایالات متحده بار دیگر در روابطش با اسرائیل تجدیدنظر کند. اکنون ایالات متحده باید تصمیم بگیرد در جهانی که تصویر و ایدئولوژی بین‌المللی بار دیگر به معنای همه چیز است، آیا منافعش هنوز با اسرائیل همسوست.

لینک کوتاه:
https://www.specialnews.ir/Fa/News/668283/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

خبر فوت «ارشا اقدسی» تکذیب شد

تازه‌ترین خبر درباره مالیات خانه‌های گران و لوکس

رکورد شکنی میانگین مصرف روزانه بنزین در تیر 1400

اعطای وام یارانه ای مسکن به 3 دهک نخست جامعه

شرط روند صعودی بورس در دولت جدید

قیمت طلا پایین رفت

متهم ردیف اول رشد نقدینگی و پایه پولی بهار امسال مشخص شد

300 هزار میلیارد تومان سهام عدالت مردم به جیب دولت برگشت

شاخص بورس از یک میلیون و 375 هزار واحد عبور کرد

دلار میانه کانال 25 هزار تومان را پشت سر گذاشت

عرضه 155 میلیون دلار در سامانه نیما

گرانی پراید در روز تنفیذ ابراهیم رئیسی

موج ارمنستان سفر اتوبوسی را گران کرد

رونق عجیب معاملات دلار

کاهش بدهی خارجی ایران در بهار 1400

گرانفروشی و کم فروشی نان در صدر تخلفات صنفی تیرماه

چهار اولویت اقتصادی دولت رئیسی

تورم 50 درصدی که دولت روحانی به یادگار گذاشت

اما و اگرهای قیمت بلیت هواپیما

تحریم‌ چه بلایی بر سر تجارت ایران و اروپا آورد؟

نوسان دلار در کانال 25 هزار تومانی؛ سکه گران شد

فعالیت سیمانی‌ها ‌و فولادی‌ها تا اطلاع ثانوی مطابق توافقات قبلی

آغاز اقدامات حقوقی بانک مرکزی ایران علیه دولت بحرین

افزایش تعداد زمین‌خواری نسبت به ماه قبل

بدهی روحانی روی دست رئیسی

جزئیات ارائه پروفایل مالیاتی به هر ایرانی

دخل و خرج مردم ایران چقدر است؟

فشار لحظه آخری دولت روحانی به منابع پولی

آخرین خبر از پرداخت پاداش پایان خدمت بازنشستگان تهرانی

سهام عدالت گران شد

روحانی شاخص های اقتصادی را با چه اعدادی تحویل رئیسی داد؟

ایرانی‌ها چند خانه جدید در ترکیه خریدند؟

نگرانی اتحادیه اروپا از ادغام فیسبوک با یک شرکت آمریکایی

مک بوک پرو جدید با تراشه اپل M1X در EEC دیده شد

فورچون سودآورترین شرکت جهان را معرفی کرد

انتشار اطلاعات درآمد عملیاتی بیت کوین توسط اسکوئر

بیل گیتس و همسرش رسما از یکدیگر جدا شدند

HMD Global به‌زودی تبلت‌های جدید نوکیا را معرفی خواهد کرد

حمله سایبری روند واکسیناسیون کرونا در ایتالیا را مختل کرد

اختلال اینستاگرام برطرف شد

بانک مرکزی چین تجارت رمزارزها را دشوارتر می‌کند

عمر باتری هواوی MatePad 11 مشخص شد

استفاده از برنامه Wallet در iOS15 با Face ID

مشخصات کامل گلکسی واچ 4 و واچ 4 کلاسیک پیش از معرفی فاش شد

حمایت 5 جانبه برای جایگزین شدن مودم‌های ADSL با VDSL

تکنولوژی‌های تخیلی که واقعی شدند

GTA V به رکورد فروش 150 میلیون نسخه رسید

دوربین ایسوس ذن‌فون 8 گلکسی S21‌ را شکست داد

شیائومی Mi 11 Lite NE به زودی معرفی می‌شود

ویوو دوربین‌های پاپ‌آپ چندلایه را برای گوشی‌های خود در نظر دارد

© - www.specialnews.ir . All Rights Reserved.