پیام ویژه - ایسنا /به نظر میرسد ونزوئلا، همزمان با تلاشهای واشنگتن و تلآویو برای نزدیکی به دولت موقت، در حال حرکت به سوی جدایی کامل از اصول حاکمیتی خود است. زلزله اخیر، مجالی ایدهآل برای تقویت نفوذ نظامی و اطلاعاتی آمریکا و رژیم صهیونیستی در این کشور، آن هم در پوشش کمکهای بشردوستانه فراهم کرد.
سالها پیش مشخصا در ژوئن ۲۰۱۰، یعنی یک سال پس از آنکه ونزوئلا تمامی روابط خود را با تلآویو قطع کرد، هوگو چاوز، رئیسجمهور فقید ونزوئلا با خشم و انزجار به اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه «ناوگان آزادی» واکنش نشان داد و گفت: «میخواهم با تمام وجود و از اعماق جانم محکوم کنم: لعنت بر شما، ای دولت اسرائیل. لعنت بر شما، ای دولت تروریست و ای گروه قاتلان.»
اکنون، تحت رهبری «دلسی رودریگز»، رئیسجمهور موقت ونزوئلا به نظر میرسد آن دوران به گذشتهای دور تعلق دارد که قرار بود بهکلی محو شود؛ چرا که با به دست گرفتن قدرت موقت توسط رودریگز پس از ربوده شدن نیکلاس مادورو، رئیسجمهور سابق توسط ایالات متحده در سوم ژانویه گذشته، سیاست خارجی ونزوئلا دستخوش تغییری بنیادین و ناگهانی شد که در قالب نزدیکی سریع به واشنگتن نمود یافت؛ تغییری که از نظر بسیاری از ناظران، به منزله گسستی کامل از اصول بنیادین «انقلاب بولیواری» تلقی میشد.
طبق گزارش روزنامه الاخبار لبنان، دولت موقت ونزوئلا، علاوه بر امتیازاتی که در بخش نفت واگذار کرد، مجموعهای از اقدامات امنیتی را نیز انجام داد که نشاندهنده آمادگیاش برای همکاری گسترده با واشنگتن بود؛ از جمله اینکه الکس ساب، وزیر صنعت و تولید ملی را برای محاکمه به اتهاماتی با ابعاد مالی و سیاسی به ایالات متحده تحویل داد. ساب تاجری نزدیک به مادورو است که به عنوان «واسطه مالی» (bagman) در رسانهها شهرت یافت؛ لقبی که بازتابدهنده نقش او در مدیریت شبکههای پیچیده مالی و تجاری بود که به دولت ونزوئلا در دور زدن تحریمهای آمریکا و تحریمهای بینالمللی کمک میکردند.
در ادامه، علی زکی حاججلیل، تبعه ونزوئلایی لبنانیتبار که مقامات پاناما او را در مدیریت امور لجستیکی و حملونقل برای عاملان بمبگذاری سال ۱۹۹۴ در پرواز ۹۰۱ شرکت «آلاس چیریکاناس» متهم میدانستند به بهانه «مبارزه با تروریسم» به پاناما تحویل داده شد. همزمان، گزارشهایی مبنی بر نفوذ سرویس اطلاعاتی رژیم صهیونیستی (موساد) به کاراکاس، پایتخت ونزوئلا و نقض حاکمیت این کشور از طریق بازجویی مستقیم از افرادی منتشر شده است که تلآویو آنها را «مظنون به تروریسم» میخواند و مدعی ارتباطشان با ایران و حزبالله لبنان است.
در بحبوحه این تحولات، زمینلرزهای که ژوئن گذشته شمال ونزوئلا را لرزاند و جان حدود ۴۷۳۴ نفر را گرفت و ۱۶۷۴۰ مجروح و ۱۷۹۰۷ آواره بر جای گذاشت، به مجرایی «ایدهآل» برای واشنگتن و تلآویو بدل شد تا نفوذ خود را در جمهوری بولیواری عمیقتر کنند. ایالات متحده و رژیم صهیونیستی با پوشش «کمکهای بشردوستانه» و بازسازی، عملیات امدادرسانی در ونزوئلا را به چیزی شبیه به پایگاههای نظامی و اطلاعاتی تغییر دادند و بدین ترتیب واقعیتی تازه را تثبیت کردند که هدف آن محو میراث دوران حاکمیت مستقل برآمده از دوران چاوز بود.
در همین راستا و به بهانه مشارکت در ارزیابیهای مهندسی، عملیات امدادرسانی و تدوین طرح بازسازی، هیئتی از رژیم صهیونیستی وارد کاراکاس شد. این هیئت متشکل از دیپلماتهای وزارت امور خارجه، مقامات سازمان مدیریت بحران و نیروهای نظامی فرماندهی جبهه داخلی بود و ریاست آن را ایلاد ادری بر عهده داشت.
این «کمک» بهسرعت مورد تأیید رودریگز قرار گرفت؛ او ضمن تمجید از این هیئت، سطح حرفهایگری و شایستگی اعضای آن را ستود. وی همچنین خواستار تمدید دو هفتهای مدت مأموریت این هیئت شد و خاطرنشان کرد که ورود آنها به کشور، در پی برقراری تماس میان جامعه یهودیان ونزوئلا و مقامات اسرائیلی صورت گرفته است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی نیز بیدرنگ بعدی سیاسی به این مأموریت بخشید و خطاب به هیئت اعزامی گفت: «شما صرفا در حال بازسازی ویرانهها نیستید، بلکه روابط را بازسازی میکنید». وی همچنین به وجود فرصتی برای پایان دادن به ۱۷ سال قطع روابط دیپلماتیک اشاره کرد. همزمان، نیروهای آمریکایی با هدف «اقدام بشردوستانه»، فعالیت فرودگاه بینالمللی مایکتیا را از سر گرفتند و بیش از ۹۰۰ نیروی نظامی را در خاک ونزوئلا مستقر کردند؛ عملیاتی که با تفنگداران دریایی و پشتیبانی لجستیکی ۸۰۰ نیروی مستقر در پورتوریکو و کوراسائو همراه بود. این استقرار نیرو با بهکارگیری چهار یا پنج پهپاد شناسایی «امکیو-۹ ریپر» (MQ-۹ Reaper) از سوی واشنگتن همراه شد که توسط یک واحد اطلاعاتی در میامی هدایت میشدند؛ مأموریت این پهپادها، رصد خاک ونزوئلا تحت پوشش شناسایی ساختمانهای آسیبدیده بود.
در «لا گوایرا»، بندر اصلی ونزوئلا، ناو عظیم ترابری-آبیخاکی «یواساس فورت لادردیل» که برای حمل نیرو و خودروهای نظامی طراحی شده و به عنوان یک مرکز لجستیکی شناور عمل میکند، مستقر شد و پس از آن، ناو رزمی ساحلی «یواساس بیلینگز» نیز وارد شد. همزمان، ژنرال کوین یارات از تفنگداران دریایی برای برعهده گرفتن فرماندهی مستقیم میدانی وارد ونزوئلا شد. اگرچه ژنرال فرانسیس داناوان، فرمانده فرماندهی جنوبی ایالات متحده، این مأموریتها را «موقت» توصیف کرد اما پنهان نکرد که امیدوار است این حضور، راه را برای برقراری روابط نظامی بهتر و پایدارتر میان واشنگتن و کاراکاس هموار سازد.
علاوه بر این، تیمی از سازمان کلاهسفیدها به سرپرستی ابومحمد الجولانی ملقب به احمد الشرع، رئیس موقت سوریه و تحت هدایت مقامات انتقالی، از دمشق وارد ونزوئلا شد؛ این سازمان در طول بحران سوریه، همواره با منابع مالی غربی بهویژه انگلیسی و آمریکایی مرتبط بوده است.
تمامی این تحولات در شرایطی رخ میدهد که ونزوئلا به دلیل سالها تحریمهای ایالات متحده و غرب با نیازهای مبرمی دست به گریبان است؛ تحریمهایی که دهها میلیارد دلار هزینه بر این کشور تحمیل کرده و بر اساس گزارش «موسسه ترایکونتیننتال» تنها خسارات وارده به بخش نفت آن از سال ۲۰۱۷ تاکنون، از مرز ۲۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته است.
در همین راستا، بیش از ۱۰۰ اقتصاددان و پژوهشگر بینالمللی از جمله جفری ساکس و جیمز گالبرایت خواستار آزادسازی فوری داراییهای مسدودشده ونزوئلا و لغو تحریمهایی شدهاند که مانع از واکنش این کشور به بلایای طبیعی و انجام عملیات بازسازی میشود. با وجود این درخواستها، دولت ترامپ همچنان از طریق وزارت خزانهداری به تشدید محدودیتها بر صادرات نفت ونزوئلا ادامه میدهد.
در این راستا، روکسانا ویگیل، مشاور پیشین دفتر کنترل داراییهای خارجی (OFAC)، در مقالهای که توسط شورای روابط خارجی منتشر شد، فاش کرد که دولت مذکور در جریان چهار ماه نخست مداخله نظامی، حدود ۱۰۰ میلیون بشکه نفت ونزوئلا (به ارزش ۸ میلیارد دلار) را از طریق سازوکاری غیرشفاف که فاقد حداقل نظارت بود، جابهجا کرده است.
در حالی که اعضای کنگره خواستار حسابرسی مستقل در این خصوص هستند، دولت از افشای سرنوشت این وجوه یا نهادهای مسئول مدیریت آنها خودداری میکند و تنها اطلاعاتی ناچیز ارائه میدهد؛ اطلاعاتی که توسط مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا فاش شده و حاکی از انتقال بخشی از این پولها از طریق حسابهای واسطه در قطر پیش از رسیدن به خزانهداری ایالات متحده است. در همین حال، در شرایطی که بانک مرکزی انگلیس همچنان طلای ونزوئلا را «گروگان» نگه داشته است، شواهد نشان میدهد که بلایای طبیعی اخیر صرفا پوششی تازه برای تحکیم نظام قیمومیت و غارت سازمانیافته ثروت ونزوئلا بوده است.
هشدار نسبت به روی کار آمدن اپوزیسیون به رهبری ماچادو
اسناد و گزارشهای فاششده از ایالات متحده، عمق نگرش تحقیرآمیز آمریکا نسبت به ونزوئلا را آشکار میسازد؛ نخبگان حاکم بر سر ضرورت تسلیم شدن این «مستعمره» اتفاق نظر دارند اما در خصوص نحوه مدیریت آن اختلافنظر دارند. در همین راستا، روزنامه «والاستریت ژورنال» گزارشی اطلاعاتی را فاش کرد که سازمان سیا به کاخ سفید ارائه داده بود؛ گزارشی که بر اساس نظرات علی مشیری، از مدیران پیشین شرکت نفتی شفرون تنظیم شده و نسبت به پیامدهای روی کار آوردن اپوزیسیون تحت حمایت آمریکا به رهبری ماریا کورینا ماچادو هشدار میداد.
طبق این ارزیابی، واگذاری قدرت به ماچادو که فاقد نفوذ در دستگاه امنیتی یا بخش نفت است میتواند ایالات متحده را در باتلاقی شبیه عراق گرفتار کند و به طور بالقوه جریان طلای سیاه را تهدید کند. در عوض، سیا حفظ دلسی رودریگز را به عنوان گزینهای که ثبات نفت را تضمین کرده و منافع کارتلهای آمریکایی را حفظ میکند، توصیه کرد.
در پاسخی آشکار به این توصیه، از بازگشت ماچادو به ونزوئلا با پرواز خصوصی از کوراسائو جلوگیری شد؛ به محض اینکه او سوار هواپیما شد، دستوری از واشنگتن رسید که به خلبانان دستور میداد برگردد و پرواز را لغو کنند.
پس از لغو این سفر، ماچادو تلاش کرد با یک پرواز تجاری از پاناما به کاراکاس سفر کند؛ با این حال، شرکت کوپا ایرلاینز از ترس انتقام مقامات ونزوئلا از انتقال او خودداری کرد. به گفته این روزنامه، دولت ترامپ بازگشت این چهره مخالف را عاملی میدانست که دولت انتقالی را بیثبات میکند؛ دولتی که به راحتی دستور کار ایالات متحده را اجرا میکرد. روبیو این موضوع را به ماچادو گفت و صریحا به او اعلام کرد که الان زمان مناسبی برای بازگشت نیست و دلیل آن را عملیات امدادرسانی جاری عنوان کرد.