پیام ویژه - ایرنا /اتحادیه اروپا در تلاش برای کاهش وابستگی به چین در تامین مواد معدنی حیاتی، در حالی با کندی روند اجرای پروژهها و کمبود حمایت مالی مواجه است که آمریکا طی دو سال گذشته با سرمایهگذاری گسترده و حمایت مستقیم از شرکتهای معدنی، گامهای سریعتری برای ایجاد زنجیرههای تامین مستقل از پکن برداشته است.
در حالی که رقابت جهانی برای دسترسی به مواد معدنی حیاتی و راهبردی تشدید شده است، اتحادیه اروپا در تلاش است تا فاصله خود با آمریکا و چین را در این حوزه کاهش دهد؛ رقابتی که از تامین مواد اولیه صنایع دفاعی و فناوریهای پیشرفته تا توسعه انرژیهای پاک را تحت تاثیر قرار داده است. با وجود افزایش سرمایهگذاریهای اروپا، کندی روند صدور مجوزها، محدودیت حمایتهای مالی و نگرانی درباره زمان بهرهبرداری از پروژهها، این اتحادیه را با خطر عقب ماندن بیشتر از رقبای خود مواجه کرده است.
نشریه فایننشالتایمز در گزارشی در این باره نوشت: اتحادیه اروپا در رقابت برای تامین مواد معدنی حیاتی، با خطر عقب ماندن بیشتر از آمریکا روبهرو است درحالیکه مقامهای اروپایی و فعالان این صنعت هشدار دادهاند که کشورهای غربی در تلاش برای مقابله با سلطه چین بر مواد و قطعات اساسی مورد استفاده در صنایع دفاعی و فناوریهای سبز هستند.
آمریکا طی دو سال گذشته سرمایهگذاری گستردهای انجام داده تا دسترسی خود به عناصر نادر خاکی و دیگر مواد مورد استفاده در فناوریهای راهبردی را تضمین کند، بهویژه موادی که چین بر تولید جهانی آنها سلطه دارد.
واشنگتن از سال ۲۰۲۲ (۱۴۰۱ خورشیدی) تاکنون حدود ۴۰ میلیارد دلار بودجه موقت برای پروژههای معدنی اختصاص داده و در شماری از شرکتهای معدنی داخلی نیز سهام خریده است. دولت آمریکا همچنین برای پیروزی شرکتهای آمریکایی در مناقصههای مربوط به معادن در کشورهایی از جمله جمهوری دموکراتیک کنگو و کنیا رایزنی کرده است.
در ۱۸ ماه گذشته، بروکسل دهها پروژه راهبردی را برای بهرهمندی از روند سریعتر صدور مجوزها انتخاب کرده است. اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن امسال حدود ۶ میلیارد یورو به پروژههای معدنی اختصاص دادهاند، اما فعالان این صنعت هشدار میدهند که روند اقدامات اروپا برای رونق بخشیدن به این حوزه بیش از حد کند است.
فایننشالتایمز نوشت: همزمان، آمریکا در تلاش است ائتلافی از کشورها ایجاد کند که بتوانند با همکاری یکدیگر زنجیرههای تامین مواد معدنی را با فاصله گرفتن از چین ایجاد کنند. این طرح از طریق مجمع تعامل ژئواستراتژیک درباره منابع دنبال میشود.
با این حال، رویکرد تقابلی دولت دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در قبال اتحادیه اروپا، تردیدهایی را در بروکسل درباره این ابتکار ایجاد کرده است.
یکی از مقامهای اروپایی گفت: اتحادیه اروپا نباید اجازه دهد مذاکرات با آمریکا فریبش دهد. ما باید همان کاری را انجام دهیم که آمریکا انجام میدهد؛ یعنی خرید تضمینی محصولات، حرکت با سرعت و استفاده از ابزارهای مالی برای ایجاد زنجیره تامین مواد معدنی حیاتی.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که قرار است راهبرد جدید اتحادیه اروپا در این زمینه پاییز امسال ارائه شود.
این مقام با بیان اینکه«ما در حال بررسی راههای همکاری بیشتر با شرکای همفکر از جمله کانادا و ژاپن هستیم»، احتمال ادامه همکاری با آمریکا را نیز رد نکرد.
یکی از مقامهای سابق اروپایی درباره ابتکار مجمع تعامل ژئواستراتژیک درباره منابع گفت: آمریکا در دوران ترامپ در تمام زمینهها بیثبات و غیرقابل پیشبینی بوده است. نمیتوان انتظار داشت که همه چیز بهخوبی پیش برود.
در این گزارش آمدهاست: تلاشهای اتحادیه اروپا برای تامین امنیت زنجیره تامین خود تاکنون عمدتا بر شناسایی پروژههای راهبردی در حوزه استخراج، فرآوری و بازیافت متمرکز بوده است. این پروژهها از روند سریعتر صدور مجوز بهرهمند میشوند، اما تضمینی برای دریافت بودجه عمومی ندارند.
دیوان محاسبات اروپا در ماه فوریه (بهمن/ اسفند) هشدار داد که اگرچه بروکسل ۷۵ پروژه راهبردی را برای بهرهمندی از روند سادهتر صدور مجوز و دسترسی به سرمایهگذاری انتخاب کرده، بعید است بسیاری از این پروژهها بهموقع به بهرهبرداری برسند تا به اتحادیه اروپا در دستیابی به اهداف سال ۲۰۳۰ برای توسعه منابع داخلی کمک کنند.
یکی از مدیران صنعت معدن که با یکی از این پروژهها ارتباط دارد، تلاشهای اتحادیه اروپا در حوزه مواد معدنی را از نظر حمایت مالی «در مجموع بسیار ناامیدکننده» توصیف کرد و گفت دریافت مجوز همچنان فرایندی پیچیده است.
او گفت قرار گرفتن یک پروژه در فهرست پروژههای راهبردی «برای بازاریابی خوب است»، اما «بازی را تغییر نمیدهد».