پیام ویژه - فارس /کشورهای گروه هفت با فشار دولت دونالد ترامپ توافق کرده‌اند ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل از ذخایر اضطراری خود آزاد کنند؛ اقدامی که قرار است از افزایش بیشتر قیمت‌های انرژی جلوگیری کند. اما آیا این راهکار مشکل را خواهد کرد؟
رهبران گروه هفت شامل آمریکا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن و بریتانیا، با مشارکت اتحادیه اروپا، پس از نشست ویدئویی به ریاست امانوئل مکرون، که روز جمعه گذشته برگزار شد اعلام کردند آزادسازی هماهنگ ذخایر از طریق آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) بلافاصله آغاز خواهد شد و به مدت چهار ماه ادامه خواهد داشت. بر اساس بیانیه این گروه، در ۲۰ روز نخست، حجم قابل‌توجهی از ذخایر گازوئیل نیز وارد بازار می‌شود و در روزهای آینده درباره آزادسازی بیشتر گازوئیل تصمیم‌گیری خواهد شد.
این تصمیم در شرایطی گرفته شده که قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی در هفته‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته است. قیمت نفت برنت پس از اعلام تصمیم گروه ۷ برای مدتی به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد، اما بار دیگر به حدود ۱۰۲ دلار رسید؛ نشانه‌ای از اینکه بازار همچنان نسبت به تداوم بحران عرضه نگران است.
هامد حسین، اقتصاددان حوزه کالا و اقلیم در مؤسسه «کپیتال اکونومیکس»، به الجزیره گفت، آزادسازی ذخایر گروه ۷ می‌تواند به‌ویژه در کوتاه‌مدت فشار نزولی بر قیمت گازوئیل وارد کند، اما اثر آن کوتاه‌مدت خواهد بود، زیرا این اقدام تنها یک راه‌حل موقت برای کمبود عرضه است.
مشکل به این سادگی حل نخواهد شد
بحران کنونی انرژی در پی اختلال در صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی خاورمیانه پس از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و همچنین حملات اوکراین به تأسیسات انرژی روسیه تشدید شده است. از سوی دیگر، روسیه صادرات گازوئیل خود را متوقف کرده و چین نیز صادرات این فرآورده را کاهش داده است.
نیل اتکینسون، رئیس پیشین بخش صنعت و بازار نفت آژانس بین‌المللی انرژی، گفت سه عامل اصلی به کاهش عرضه گازوئیل در بازار جهانی منجر شده است: کاهش صادرات خاورمیانه به اروپا، توقف صادرات گازوئیل روسیه در پی حملات اوکراین به پالایشگاه‌ها و کاهش صادرات چین.
به گفته او، در حالی که عرضه جهانی همچنان پایین‌تر از سطح عادی است، تقاضا نیز به‌ویژه به دلیل فصل برداشت محصولات کشاورزی بالا باقی مانده است. اتکینسون تأکید کرد که آزادسازی ذخایر گروه ۷ مشکل بنیادین بازار یعنی پایین بودن سطح عرضه جهانی را حل نمی‌کند.
چرا گازوئیل اهمیت بیشتری دارد؟
الجزیره در ادامه گزارش خود تاکید کرد، اهمیت بحران گازوئیل تنها به قیمت سوخت خودروها محدود نمی‌شود. گازوئیل سوخت کامیون‌ها، قطارهای باری، کشتی‌ها، تراکتورها، ماشین‌آلات کشاورزی و ساختمانی و ژنراتورهای اضطراری است. بنابراین افزایش قیمت آن مستقیماً هزینه حمل‌ونقل، کشاورزی، ساخت‌وساز و تولید را بالا می‌برد.
فردریک اشنایدر، پژوهشگر ارشد شورای امور جهانی خاورمیانه، هشدار داده است افزایش قیمت گازوئیل عملاً مانند «مالیات بر تولید و لجستیک» عمل می‌کند و می‌تواند قیمت مواد غذایی، مصالح ساختمانی و کالاهای حمل‌شده با کامیون را افزایش دهد.
کشاورزان نیز همزمان از افزایش قیمت گازوئیل و کودهای شیمیایی آسیب می‌بینند؛ زیرا هر دو تحت تأثیر بحران انرژی و بسته شدن تنگه هرمز گران شده‌اند. به این ترتیب، آزادسازی ذخایر اگرچه می‌تواند از شدت شوک قیمتی در کوتاه‌مدت بکاهد، اما قادر نیست ریشه‌های بحران را برطرف کند.
بحران گازوئیلی ترامپ
افزایش قیمت گازوئیل به یک نگرانی سیاسی جدی برای دولت ترامپ و جمهوری‌خواهان پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر تبدیل شده است. ترامپ پیش‌تر از اوکراین خواسته بود حمله به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند و حتی اروپا را تهدید کرده بود در صورت آزاد نکردن ذخایر اضطراری، آمریکا ممکن است صادرات گازوئیل خود را متوقف کند.
با این حال، ترامپ روز جمعه از اعمال ممنوعیت صادرات گازوئیل عقب‌نشینی کرد و گفت این گزینه دیگر در دستور کار نیست. او پس از اعلام توافق گروه ۷ در شبکه اجتماعی خود نوشت که اروپا با آزادسازی حجم زیادی از ذخایر گازوئیل موافقت کرده و این روند «بلافاصله» آغاز خواهد شد.
با وجود این، کارشناسان معتقدند تا زمانی که عرضه جدید و پایدار وارد بازار نشود، آزادسازی ذخایر صرفاً فرصت کوتاهی برای کاهش فشار قیمت‌ها ایجاد می‌کند و پس از پایان این دوره، بازار می‌تواند دوباره با همان مشکل کمبود عرضه مواجه شود.