پیام ویژه - دنیای اقتصاد /متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
دو مقام سیاسی و دیپلماتیک بلندپایه ایران با هشدار نسبت به تهدیدات، مداخلات و جنگافروزی رئیسجمهور آمریکا نسبت به تحولات داخلی کشورمان، دیپلماسی فعال منطقهای و بینالمللی را در دستورکار قرار دادهاند تا درباره شرایط جنگی که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو بر آن تاکید دارند با کشورهای منطقه و فرامنطقهای رایزنی و نسبت به تبعات این ماجراجویی دوباره واشنگتن و تل آویو هشدار دهند. همزمان ۵ رسانه آمریکایی مخاطرات گزینه نظامی علیه ایران را بررسی کردند.
رسانههای بینالمللی طی گزارشهایی جداگانه به سناریوهای پیش روی کاخ سفید در زمینه تحولات منطقه و همچنین ایران پرداختند. این گزارشها تبیین کردند که به نظر میرسد سناریوی «تغییر رژیم»، با توجه به سند استراتژی امنیت ملی کاخ سفید، در دستور کار نبوده و چهبسا گزینههای محدودتری در این زمینه روی میز قرار داشته باشد.
اختلافنظر در اتاق بیضی
رسانههای بینالمللی با توجه به تحولات اخیر در ایران و ادامه اظهارات بیاساس دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در قبال کشورمان، به بررسی سناریوها و گزینههای پیش رو در وضعیت فعلی پرداختهاند. سیانان با اشاره به جلسه سهشنبه ۱۴ژانویه اعضای تیم امنیت ملی کاخ سفید درباره ایران گزارش داد که جلسه مذکور بدون نتیجه به پایان رسید. این شبکه خبری در ادامه گزارش داد که گرچه ترامپ پیشتر عنوان کرده بود که تمامی گزینهها در زمینه ایران روی میز اتاق بیضی قرار دارد، اما در نهایت واشنگتن فضای آنچنانی برای مانور در منطقه ندارد، چراکه کشورهای منطقه علاقه چندانی به آغاز مجدد یک التهاب گسترده و فراگیر ندارند.
در همین زمینه، روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال گزارش داد که کشورهای حاشیه خلیجفارس به رهبری عربستان سعودی در حال رایزنی با دولت ایالات متحده به منظور جلوگیری از هرگونه اقدام احتمالی واشنگتن در منطقه هستند. این رسانه آمریکایی، شامگاه سهشنبه ۱۳ژانویه، افزود: به گفته مقامات عرب حوزه خلیج فارس، عربستان سعودی، عمان و قطر در پشتپرده به کاخ سفید گفتهاند که اقدامها در این منطقه میتواند نه تنها بازارهای نفت را متلاطم کند بلکه به اقتصاد آمریکا آسیب بزند. این روزنامه آمریکایی همچنین اعلام کرد که کشورهای عرب حوزه خلیج فارس نگران بازتاب و پیامدهای داخلی اقدامات احتمالی آمریکا در کشورهای خود هستند.
وال استریت ژورنال پیش از این اعلام کرده بود که مشاوران رئیسجمهوری آمریکا خواهان گفتوگو و راهحل غیرنظامی در این منطقه هستند. این روزنامه آمریکایی افزود: جی. دی. ونس، معاون ترامپ، چهره اصلی این گروه از مشاوران ترامپ بوده و معتقد است پیش از هر اقدامی باید گفتوگو صورت گیرد.
وال استریت ژورنال تصریح کرد: برخی از دستیاران ارشد دولت به رهبری جی. دی. ونس، از ترامپ خواستهاند پیش از هرگونه اقدامی، مسیر دیپلماسی را آزمایش کند. ترامپ روز سهشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» در اظهاراتی مداخلهجویانه خواستار تداوم و تشدید ناآرامیهای ایران شد. وی در ادامه با طرح این ادعا که «کمک در راه است» ادعا کرد که دیدار با تمامی مقامات ایرانی را لغو کرده است.
این در حالی است که سند جدید امنیت ملی آمریکا که ماه گذشته میلادی منتشر شد حاکی از آن بوده که واشنگتن سیاست ماجراجویی در قالب تغییر رژیم در برخی مناطق از جمله در خاورمیانه را کنار گذاشته است. بنا به گزارش اکونومیست به تاریخ ۱۵ آذرماه، این سند جدید ایده مداخلهجویانه تشویق کشورها به پذیرش تغییرات دموکراتیک یا اجتماعی را که با سنتها و تاریخهایشان تفاوت گسترده دارد، رد میکند. این امر خود حاکی از آن است که چهبسا تغییر رژیم جزو گزینههای ایالات متحده نباشد و ترامپ طرحهای دیگری را در زمینه ایران و منطقه در سر داشته باشد.
چرخش واشنگتن به سوی دیپلماسی؟
علاوه بر گزارش وال استریت ژورنال درباره تاکید معاون ترامپ بر گزینه دیپلماسی در قبال ایران، به نظر میرسد دیگر مقامات ارشد آمریکا نیز رویکرد مشابهی را اتخاذ کردهاند. در همین رابطه، پایگاه خبری آکسیوس گزارش داد که رئیس دستگاه دیپلماسی ایالات متحده آمریکا عنوان کرده که اقدام نظامی در دستور کار کشورش در قبال ایران قرار ندارد.
در پی سخنان اخیر ترامپ در خصوص ایران، دیوید باراک، خبرنگار آکسیوس، به نقل از برخی منابع مدعی شد مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در سخنانی گفته است که در این مرحله، پاسخهای تهاجمی در دستورکار این کشور نیست. خبرنگار پایگاه آمریکایی آکسیوس به نقل از منبعی آگاه مدعی شد که وزیر خارجه آمریکا در نشستی پشت درهای بسته در روزهای اخیر گفته که «دولت آمریکا در مرحله کنونی، به دنبال پاسخهای غیرتهاجمی برای کمک به معترضان است.»
این در حالی است که پیش از این، سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، تاکید کرده بود که آمریکا و رژیم صهیونیستی با تکرار تجربه شکستخورده پیشین حمله به کشورمان، نتیجه متفاوتی را به دست نخواهند آورد. دیپلمات ارشد ایران با تاکید بر اینکه ایران بسیار آمادهتر از جنگ ۱۲روزه ماه ژوئن است، به الجزیره گفت: «امیدوارم گزینه خردمندانه انتخاب شود. از نظر ما مهم نیست چه گزینهای انتخاب شود، ما برای جنگ، برای دیپلماسی و برای گزینههای اقتصادی آمادهایم.»