پیام ویژه - ایرنا /نخستوزیر انگلیس در آستانه انتخابات میاندورهای حوزه میکرفیلد و احتمال بازگشت «اندی برنهام»، رقیب جدیاش به مجلس عوام، در اقدامی که فرار روبهجلو برای مهار بحران رهبری ارزیابی میشود، از آمادگی خود برای سپردن نقشی بزرگ در دولت به شهردار منچستر خبر داد.
کییر استارمر روز چهارشنبه در گفتوگویی چالشی با شبکه اسکاینیوز گفت در صورت پیروزی اندی برنهام در انتخابات میاندورهای میکرفیلد، آماده است «نقشی بزرگ» در دولت به او بسپارد.
استارمر در حالی این پیشنهاد را مطرح کرد که بازگشت احتمالی برنهام به مجلس عوام، آخرین مانع حقوقی و سیاسی پیش روی او برای ورود به رقابت رهبری حزب کارگر را برطرف میکند و میتواند نخستوزیر انگلیس را ظرف چند روز با جدیترین تهدید علیه ادامه حضورش در داونینگاستریت روبهرو سازد.
بازار ![]()
نخستوزیر انگلیس در مصاحبه با سردبیر سیاسی اسکاینیوز، برنهام را «دارایی بزرگی» برای حزب کارگر و کشور توصیف کرد و گفت که مایل است پس از انتخابات درباره نقشی مهم در دولت با او گفتوگو کند.
وی در عین حال تأکید کرد که اولویت حزب کارگر پس از پیروزی احتمالی برنهام باید حفظ شهرداری منچستر بزرگ باشد. برنهام در صورت ورود به مجلس ناچار است از سمت شهرداری کنارهگیری کند و انتخابات تازهای برای تعیین جانشین او برگزار خواهد شد.
استارمر در بخش دیگری از مصاحبه خود، این ادعا را که از تحرکات درونحزبی علیه خود خشمگین یا دلخور است، رد کرد و گفت: «من احساس خشم یا تلخی نمیکنم، زیرا به خودم یادآوری میکنم که نخستوزیر بودن در کشورم امتیازی فوقالعاده است.»
وی در پاسخ به این پرسش که آیا با چالش احتمالی رهبری مقابله خواهد کرد، گفت: «این کاری است که میخواهم انجام دهم و موضع من در اینباره کاملاً روشن بودهاست.»
نخستوزیر انگلیس با این حال اذعان کرد که نتایج انتخابات اخیر رضایتبخش نبوده است و افزود: «آیا میپذیرم که باید اوضاع را تغییر دهیم؟ بله. نتایج انتخابات محلی را میپذیرم و باید شرایط را تغییر دهیم».
مصاحبه چالشی استارمر با اسکاینیوز در حاشیه نشست گروه هفت در فرانسه صورت گرفت. نخستوزیر انگلیس در حالی کوشید بر ادامه کار دولت و برنامههای خود تأکید کند که پرسشهای اصلی گفتوگو نه درباره دستورکار بینالمللی نشست، بلکه درباره احتمال سقوط قریبالوقوع او و آخرین حضورش در یک نشست مهم جهانی بهعنوان نخستوزیر بود.
هشدار صریح استریتینگ
فشارها بر استارمر ساعاتی پیش از این مصاحبه، با سخنان صریح وس استریتینگ، وزیر مستعفی بهداشت، وارد مرحله تازهای شد. وی گفت که انتظار دارد رقابت رهبری حزب کارگر هفته آینده و پس از مشخص شدن نتیجه انتخابات میکرفیلد آغاز شود. استریتینگ اعلام کرد که برای ورود به رقابت آماده است و مدعی شد حمایت ۸۱ نماینده حزب کارگر در مجلس عوام را در اختیار دارد. این تعداد معادل ۲۰ درصد نمایندگان پارلمانی حزب و حد نصاب لازم برای آغاز رسمی چالش علیه رهبر مستقر است.
طبق مقررات حزب کارگر، تا زمانی که رهبر استعفا نداده باشد، یک نامزد برای به چالش کشیدن او باید حمایت دستکم ۲۰ درصد نمایندگان پارلمانی حزب را کسب کند. در شرایط کنونی این حد نصاب ۸۱ نماینده اعلام شده است. استریتینگ گفت ترجیح میدهد استارمر شخصاً به این نتیجه برسد که زمان کنارهگیری فرا رسیده است، تا آنکه با رأی و فشار نمایندگان از قدرت کنار گذاشته شود.
وی افزود: «نخستوزیر میگوید که در رقابت مبارزه خواهد کرد. من از او میخواهم تأمل کند.»
استریتینگ همچنین خواهان آن شد که نخستوزیر تا پایان هفته درباره آینده خود تصمیم بگیرد و هشدار داد ادامه وضع موجود، حزب و دولت را درگیر بلاتکلیفی و فلج سیاسی خواهد کرد.
وزیر مستعفی بهداشت تأکید کرد که در صورت خودداری استارمر از تعیین جدول زمانی برای کنارهگیری، آماده است شخصاً روند به چالش کشیدن رهبری را آغاز کند.
این نخستین بار است که یکی از رقبای اصلی نخستوزیر، زمان احتمالی آغاز رقابت و تعداد حامیان خود را بهصورت علنی اعلام میکند. استریتینگ ماه گذشته پس از استعفا از وزارت بهداشت، استارمر را به نداشتن جهتگیری و چشمانداز سیاسی متهم و اعلام کرد که در هر انتخابات رهبری شرکت خواهد کرد. او اکنون میکوشد با ارائه برنامهای تحت عنوان «سرمایهداری مترقی»، خود را بهعنوان گزینهای میانهرو، حامی بازار و پایبند به انضباط مالی معرفی کند.
برنهام در آستانه بازگشت به وستمینستر
انتخابات میاندورهای میکرفیلد فردا برگزار میشود. این انتخابات پس از کنارهگیری جاش سایمونز، نماینده حزب کارگر، برای فراهم کردن مسیر بازگشت برنهام به مجلس برگزار شد.
برنهام پیش از این نماینده مجلس و وزیر کابینه دولتهای حزب کارگر بود، اما از سال ۲۰۱۷ بهعنوان شهردار منچستر بزرگ فعالیت کرده است. او برای شرکت در رقابت رهبری حزب کارگر باید عضو مجلس عوام باشد و پیروزی در میکرفیلد این مانع را از پیش روی او بر میدارد. برنهام در
هفتههای اخیر از محدوده یک نامزد انتخاباتی فراتر رفته و بهتدریج برنامهای شبیه به دستورکار یک دولت احتمالی ارائه کرده است. او وعده داده است که در صورت دستیابی به قدرت، بخشهای اساسی مانند آب و شبکه توزیع انرژی را به کنترل عمومی بازگرداند.
بر اساس برنامهای که نزدیکان برنهام تشریح کردهاند، شرکت بحرانزده «تیمز واتر»، بزرگترین شرکت تأمین آب انگلیس، باید بهجای نجات از طریق توافق با طلبکاران، وارد فرایند اداره ویژه دولتی شود. سپس سایر شرکتهای آب نیز در یک دوره تدریجی به مالکیت عمومی یا ساختارهایی با سهام اکثریتی بخش عمومی منتقل شوند. در این الگو، شوراهای محلی و نمایندگان کارکنان نیز در هیأتمدیره شرکتها حضور خواهند داشت.
برنهام همچنین خواهان افزایش کنترل عمومی بر شبکههای انتقال و توزیع انرژی شده، هرچند از ملیکردن کامل تولید و فروش برق سخن نگفته است. او در حوزه اجتماعی از تثبیت اجارهبها، تعیین سقف برای کرایه اتوبوس، کاهش عوارض سبز قبوض برق و ایجاد یک نظام ملی مراقبتهای اجتماعی حمایت کرده است.
برنهام همچنین ایده جایگزینی مالیات شوراها با نوعی مالیات بر ارزش زمین را مطرح کرده و گفته است که دولت باید برای تأمین مالی مراقبتهای اجتماعی از یک عوارض تصاعدی استفاده کند. وی مدعی است که این سیاستها را بدون کنار گذاشتن قواعد مالی دولت و بدون افزایش مالیاتهای اصلی اجرا خواهد کرد، هرچند منتقدان درباره هزینهها و امکان اجرای همزمان این وعدهها تردید دارند.
انتشار جزئیات برنامههای برنهام و گمانهزنی رسانهها درباره ترکیب کابینه احتمالی او، نشانه دیگری است که رقابت بر سر جانشینی استارمر دیگر صرفاً در حد شایعه باقی نمانده است.
رسانههای انگلیسی حتی نامهایی را برای وزارت دارایی، وزارت خارجه و دیگر سمتهای کلیدی در دولت احتمالی برنهام مطرح کردهاند.
استارمر در محاصره فشارهای درونحزبی
بحران رهبری استارمر پس از شکستهای سنگین حزب کارگر در انتخابات محلی و منطقهای ماه مه شدت گرفت. بیش از ۸۰ نماینده حزب کارگر بهطور علنی یا خصوصی اعلام کردهاند که استارمر گزینه مناسبی برای هدایت حزب در انتخابات بعدی نیست.
استعفای استریتینگ از وزارت بهداشت، کنارهگیری جان هیلی وزیر دفاع و آل کارنز معاون او و انتقاد مقامهای سابق و کنونی حزب از عملکرد نخستوزیر، حلقه فشار درونحزبی را تنگتر کرده است. استارمر تاکنون تأکید کرده است که استعفا نخواهد داد و هر چالشی را خواهد پذیرفت. اما پیشنهاد ناگهانی او برای اعطای نقشی بزرگ به برنهام نشان میدهد که دفتر نخستوزیری اکنون احتمال بازگشت شهردار منچستر به مجلس و شکلگیری رقابت رهبری را جدی گرفته است.
مشخص نیست برنهام پیشنهاد حضور در کابینه را خواهد پذیرفت یا آن را تلاشی برای خنثی کردن نامزدی خود تلقی خواهد کرد. با این حال، اظهارات صریح استریتینگ، برنامهریزی اطرافیان برنهام برای اداره دولت، موضع تدافعی استارمر در مصاحبه با اسکاینیوز و به ویژه عملیات نظامی اخیر لندن علیه نفتکش منتسب به روسیه، همگی نشان میدهد که نتیجه انتخابات میکرفیلد میتواند آغازگر مرحله نهایی نبرد بر سر رهبری حزب کارگر و آینده نخستوزیری انگلیس باشد.