پیام ویژه - ایسنا / انبیسی نیوز نوشت: بنا بر اظهارات هفت مقام کنونی و پیشین آمریکایی و غربی، پنتاگون در حال بررسی طرحی جدی برای خارج کردن هواپیماها، کشتیها، تسلیحات و دهها هزار نیروی آمریکایی از اروپا است؛ این در حالی است که متحدان ناتو نسبت به رشد تهدیدات روسیه هشدار دادهاند.
در ادامه این مطلب آمده است: این کاهش میتواند حدود یکسوم از کل نیروهای آمریکایی در اروپا یا تقریباً ۲۵ هزار نفر باشد. یک مقام آمریکایی و فرد دیگری که از جزئیات این بررسیها آگاه است، میگویند که این رقم حتی میتواند بزرگتر باشد و به نیمی از نیروها، یعنی تا ۴۰ هزار نفر برسد.
اگر این طرح اجرایی شود، بزرگترین کاهش حضور نظامی آمریکا در اروپا از زمان پایان جنگ سرد در دهه ۱۹۹۰ خواهد بود.
چشمانداز چنین کاهشهای چشمگیری، قانونگذاران هر دو حزب آمریکا و دولتهای اروپایی را که نگران جسورتر شدن روسیه هستند، نگران کرده است. چنین خروجی میتواند رابطه آمریکا با متحدان اصلیاش را به طور اساسی تغییر دهد و کشورهای اروپایی را در لحظهای بیثبات، با وجود جنگهای جاری در اوکراین و خاورمیانه، مجبور به ایجاد همکاریهای جدید کند.
به گفته سه مقام آمریکایی، یک مقام غربی و یک مقام پیشین آمریکایی، کشورهایی که تحت تأثیر این کاهش قرار میگیرند احتمالاً شامل آلمان، ایتالیا و اسپانیا خواهند بود. این سه کشور میزبان بخش عمدهای از نیروهای آمریکایی در اروپا هستند، اما رهبران هر سه کشور همچنین بر سر جنگ با ایران با پرزیدنت دونالد ترامپ دچار اختلاف شدهاند.
از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری، ترامپ و معاونانش استدلال کردهاند که اروپا باید با تکیه بر زرادخانه هستهای آمریکا، رهبری دفاع از خود را بر عهده بگیرد و نیروهای آمریکایی برای مقابله با تهدیدات فوریتر از سوی چین، ایران و کارتلهای مواد مخدر در نیمکره غربی مورد نیاز هستند. در ماههای اخیر، ترامپ که همواره ارزش اتحاد ناتو را زیر سؤال برده است، به دلیل امتناع شرکای اروپایی از پیوستن به ایالات متحده در جنگ علیه ایران، به آنها تاخته است.
پنتاگون در ماه ژوئن یک بررسی ششماهه را درباره حضور نظامی آمریکا در اروپا اعلام کرد. انتظار میرود ژنرال الکسوس گرینکویچ، فرمانده عالی متحدان و رئیس فرماندهی اروپایی ایالات متحده، تحلیل خود را در روز جمعه به پیت هگست، وزیر دفاع ارائه دهد.
تحلیل گرینکویچ احتمالاً شامل چهار مسیر عملیاتی خواهد بود که میتواند شامل کاهش نیروهای هوایی، پرسنل دریایی، نیروهای زمینی یا سایر توانمندیها و احتمالاً انتقال برخی نیروها در داخل اروپا به کشورهای واقع در جناح شرقی ناتو باشد. هگست قرار است توصیه نهایی را در ۶ نوامبر دریافت کند که سپس به رئیسجمهور ارائه خواهد شد. هرگونه خروجی پس از آن تاریخ انجام خواهد شد.
به گفته یک مقام ارشد وزارت دفاع و دو مقام دیگر، هنوز هیچ تصمیمی اتخاذ نشده است.
یک مقام ارشد وزارت دفاع در بیانیهای گفت که هگست دستور بررسی ششماهه نیروها در اروپا را صادر کرده است تا «اطمینان حاصل شود که موضع ما با استراتژی عقلانی و اولویت آمریکای پرزیدنت ترامپ همسو است.»
وزارت امور خارجه به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداد و کاخ سفید سوالات را به پنتاگون ارجاع داد.
در جریان نشست ناتو در ترکیه در ماه ژوئیه، ترامپ گفت که «از ناتو بسیار ناامید شده است» و بار دیگر این اتحاد را به دلیل عدم قدردانی از قدرت آمریکا مورد انتقاد قرار داد.
ترامپ گفت: «چرا ما صدها میلیارد دلار هزینه میکنیم و آنها در کنار ما نیستند؟ ما همیشه در کنار آنها بودهایم.»
یک ماه پیش از آن، در جریان دیدار با مارک روته، دبیرکل ناتو در دفتر بیضیشکل، از ترامپ پرسیده شد که از متحدان چه میخواهد و پاسخ داد: «فقط وفادار باشند.»
او گفت: «من فقط وفاداری آنها را میخواهم. ما به پول آنها نیاز نداریم. ما به هیچچیز نیاز نداریم. ما قدرتمندترین ارتش جهان را داریم، اما من فقط وفاداری میخواهم.»
مخالفان کاهش نیروهای آمریکایی در اروپا میگویند این کار متحدان ناتو را آسیبپذیر میکند، روسیه را به تجاوز تشویق میکند، شک و تردید را در میان شرکای آمریکا در سایر نقاط جهان ایجاد میکند و ارتش آمریکا را از قطبهای لجستیکی که به ایالات متحده امکان میدهد نیروهای خود را به سرعت به خاورمیانه یا آفریقا منتقل کند، محروم میسازد.
مقامات اروپایی، هم پیش و هم پس از بررسی ششماهه، از واشنگتن خواستهاند که خروج تدریجیتری را در پیش بگیرد تا به دولتهایشان زمان کافی برای ایجاد توانمندیهای نظامی پیشرفتهای که مدتهاست صرفاً توسط ایالات متحده تأمین میشد، از جمله موشکهای دوربرد، نظارت ماهوارهای و تانکرهای سوخترسان هوایی، داده شود.
آلمان که دههها لنگرگاه ارتش آمریکا در اروپا بوده است، میزبان چندین پایگاه آمریکایی با حدود ۳۶ هزار نیرو است که بزرگترین استقرار آمریکایی در این منطقه محسوب میشود.
در ماه مه، پنتاگون برنامههای خود را برای خروج ۵ هزار نیرو از آلمان اعلام کرد؛ این اقدام پس از آن صورت گرفت که فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، گفت: «یک ملت کامل توسط رهبری ایران، بهویژه توسط این به اصطلاح سپاه پاسداران، تحقیر میشود.» پس از این اعلامیه، ترامپ گفت که «بسیار فراتر» از آن خواهد رفت و تهدید به کاهش نیروهای بیشتر کرد.
ایتالیا مقر پایگاههای اصلی هوایی آمریکا و حدود ۱۲ هزار نیرو است. اسپانیا میزبان مراکز مهم هوایی و دریایی آمریکا در پایگاههای جنوبی این کشور است. دولت جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، در ماه مارس از اجازه دادن به هواپیماهای جنگی آمریکایی که حملات احتمالی به ایران را انجام میدادند، برای استفاده از پایگاهی در سیسیل بدون تایید پارلمان خودداری کرد. دولت اسپانیا نیز در اوایل جنگ، زمانی که دسترسی به پایگاههای نظامی برای حملات هوایی آمریکا به ایران را رد کرد، خشم کاخ سفید را برانگیخت. رهبران اروپایی از اینکه پیش از تصمیم به حمله از آن مطلع نشده بودند، ناراحت بودند و برخی اظهار داشتند که نمیخواهند تنشها را افزایش دهند و نگرانی خود را از پیامدهای اقتصادی ابراز کردند.
این کاهشهای احتمالی نه تنها در میان دموکراتها، بلکه در میان بسیاری از جمهوریخواهان ارشد نیز نگرانی عمیقی ایجاد کرده است.
یکی از جمهوریخواهان کنگره با اشاره به کاهش دو تیم رزمی چرخشی از آلمان در سال گذشته، گفت: «کاهش ۲۵ هزار نیرو به هیچ وجه قابل قبول نیست. شما نمیتوانید بازدارندگی روسیه را با دستودلبازی به انجام برسانید.»
خروج نیروها از اروپا و اسکان مجدد آنها در داخل ایالات متحده یا جاهای دیگر جهان میتواند هزینه قابلتوجهی داشته باشد که ممکن است به کنگره اهرم فشار بدهد. قانونگذاران میتوانند با رد تخصیص بودجه پنتاگون برای پرداخت هزینه جابجایی نیروها و تسلیحات، تغییرات عمده نیروها در اروپا را مسدود یا محدود کنند.
در قانونی که در ماه دسامبر تصویب شد، کنگره استفاده از برخی بودجههای وزارت دفاع را در صورتی که سطح نیروها در اروپا به زیر ۷۶ هزار نفر برسد، یا اگر ایالات متحده از سایتهای این منطقه خارج شود یا نقش یک افسر ارشد آمریکایی به عنوان فرمانده برتر متحدان را کنار بگذارد، ممنوع کرد. اما کارشناسان دفاعی و مقامات سابق میگویند که راههایی برای دور زدن این قانون وجود دارد، از جمله با توجیه خروج نیروها به عنوان جابجاییهای موقت به عنوان بخشی از استقرار چرخشی.
تهدید روسیه
بررسی نیروهای دولت ترامپ به دنبال هشدارهای مکرر دولتهای اروپایی صورت میگیرد که روسیه تهدیدی حاد برای اروپا و جهان است. رهبران اروپایی میگویند روسیه کارزار خرابکاری، حملات سایبری، ترورها و پروازهای پهپادی را در سراسر قاره افزایش داده است که با هدف تضعیف کمکهای نظامی به اوکراین و ایجاد تفرقه در اتحاد ناتو طراحی شده است.
آلمان در این ماه روسیه را مسئول حمله نافرجام به فرودگاهی در لایپزیگ با استفاده از یک پهپاد مسلح به مواد منفجره دانست. و در پایان هفته، یک پهپاد به قطاری در نزدیکی مرز اوکراین و لهستان برخورد کرد؛ این اتفاق دقایقی پس از آن رخ داد که هیئت دیپلماتیک شامل بوریس جانسون، نخستوزیر سابق بریتانیا، و کارل بیلت، نخستوزیر سابق سوئد، از همان ایستگاه عبور کرده بودند. دومین حمله پهپادی در نزدیکی یک گذرگاه مرزی دیگر بین لهستان و اوکراین رخ داد.
مقامات اروپایی، روسیه را متهم کردند که حملات پهپادی را برای ارعاب دولتهایی که کمکهای نظامی به اوکراین ارائه میدهند، صحنهسازی کرده است. روسیه این اتهامات را رد کرد.
از ماه ژوئن، ناتو اعلام کرده است که هواپیماهایی که بر فراز جناح شرقی این اتحاد گشتزنی میکنند، چندین پهپاد را که گمان میرود توسط روسیه پرتاب شدهاند، سرنگون کردهاند. جتهای جنگنده ایتالیایی پهپادهایی را بر فراز لیتوانی و لتونی سرنگون کردند، یک هواپیمای جنگی فرانسوی یکی را بر فراز لتونی ساقط کرد، یک جنگنده اسپانیایی پهپادی را در حریم هوایی رومانی ساقط کرد و یک هواپیمای رومانیایی پهپاد دیگری را بر فراز رومانی هدف قرار داد.
پیامدهای حمله تمامعیار روسیه به اوکراین و تهدیدات ترامپ برای قطع حمایتهای دفاعی، آلمان و برخی دیگر از متحدان ناتو را بر آن داشته است تا هزینههای دفاعی خود را به شدت افزایش دهند.
آلمان بودجه نظامی خود را امسال ۲۵ درصد افزایش داد و وزیر دفاع این کشور در جریان بازدید از پنتاگون در روز چهارشنبه گفت که متحدان ناتو آماده انجام کارهای بیشتری هستند.
بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، در کنار هگست، همتای آمریکایی خود، گفت: «ما اروپاییها میخواهیم بخشی از بار را از دوش ایالات متحده برداریم و در طول زمان مسئولیت اصلی بازدارندگی متعارف در اروپا را بر عهده بگیریم.»
آینده سطح نیروهای آمریکایی در اروپا ماههاست که دولت ترامپ را دچار دودستگی کرده است و در ماه ژوئن در آستانه نشست وزرای دفاع ناتو به اوج خود رسید.
بنا بر اظهارات چندین مقام کنونی و سابق آمریکایی و غربی، پنتاگون قصد داشت به وزرا در مورد کاهش چشمگیر نیروهای آمریکایی در اروپا شامل دهها هزار سرباز اطلاع دهد، اما این اقدام در لحظه آخر توسط مارکو روبیو، وزیر امور خارجه که از این طرح باخبر شده بود، متوقف شد. والاستریت ژورنال اولین بار گزارش این ارائه برنامهریزیشده را منتشر کرد.
به گفته فردی که از تلاشهای وزارت امور خارجه آگاه است، از ماه ژوئن، این وزارتخانه در حال مبارزه برای ماندن در بحثهای دولت بوده است که با موفقیتهای متفاوتی همراه بوده، زیرا پنتاگون به این موضوع نه به عنوان یک مسئله دیپلماتیک، بلکه صرفاً به عنوان یک موضوع نظامی نگاه میکند.
در ماه اوت، پرسشنامهای که توسط دولت ترامپ برای متحدان اروپایی ارسال شد، در مورد اهداف بودجه دفاعی و تولید تسلیحات پرسوجو کرد - اما همچنین پرسید که آیا دولتها از اولویتهای سیاست خارجی ترامپ حمایت میکنند یا خیر.
هگست در سخنرانی خود برای وزرای دفاع ناتو در ماه ژوئن گفت که بررسی دولت در مورد سطوح نیروهای آینده در اروپا یک اقدام سطحی نخواهد بود.
او گفت: «این یک بررسی واقعی خواهد بود. این طراحی شده است تا اطمینان حاصل شود که ناتو به سرعت و به طور غیرقابل برگشتی به سمت رهبری اروپا حرکت میکند تا مسئولیت اصلی دفاع از اروپا را بر عهده بگیرد.»
حضور نظامی آمریکا در اروپا پس از جنگ جهانی دوم و در دوران جنگ سرد شکل گرفت، زیرا ایالات متحده رهبری یک اتحاد فراآتلانتیک را برای محافظت از اروپا در برابر تهدید اتحاد جماهیر شوروی بر عهده داشت. ردپای آمریکا، که در دهه ۱۹۵۰ به بیش از ۴۰۰ هزار نیرو رسیده بود، پس از جنگ سرد کاهش یافت، اما ایالات متحده پس از تصرف شبهجزیره کریمه اوکراین توسط روسیه در سال ۲۰۱۴ و حمله تمامعیار آن به اوکراین در سال ۲۰۲۲، نیروها و تجهیزات نظامی بیشتری را به این قاره اعزام کرد.
گرینکویچ، فرمانده نیروهای آمریکا و ناتو در اروپا، در ماه مارس به قانونگذاران گفت که داشتن پایگاهها، نیروها و تسلیحات در اروپا به ارتش آمریکا اجازه میدهد تا در سایر نقاط جهان کارآمدتر عمل کند.
این ژنرال با اشاره به جنگ علیه ایران به قانونگذاران گفت: «داشتن توانمندیها در اروپا و مهمات در اروپا است که به ما امکان میدهد به فرماندهی آفریقای ایالات متحده برای هدف قرار دادن تروریستها در آفریقا کمک کنیم، یا به فرماندهی مرکزی ایالات متحده در اجرای عملیات "خشم حماسی" (Operation Epic Fury) یاری برسانیم.»
او گفت: «فاصلهها کوتاهتر است، هزینه کمتری دارد و نمایش قدرت بسیار آسانتر است.